Begrippen stampen
Je leest een uitleg en kiest welk begrip erbij hoort. Een begrip is klaar als je het drie keer goed hebt. Wat je fout hebt komt terug tot het blijft zitten.
20 begrippen in deze stapel
Lees het begrip, bedenk wat het betekent en klap het open om te zien of je het had.
-
breukpunt
Een moment waarop tijdgenoten zelf merkten dat de situatie wezenlijk veranderde, in tegenstelling tot een jaartal dat wij achteraf handig vinden.
-
handelskapitalisme
Een economie waarin winst uit handel over lange afstand wordt herbelegd, met compagnieen die wereldwijd opereren.
-
Prehistorie
De tijd waaruit geen geschreven bronnen bestaan, in deze indeling tijdvak 1.
-
massaorganisatie
Het organiseren van grote groepen mensen in verenigingen en bewegingen die aan een partij of staat verbonden zijn.
-
secundaire bron
Een bron die later over die tijd is gemaakt, bijvoorbeeld een boek van een historicus.
-
standplaatsgebondenheid
Dat iemand oordeelt vanuit de tijd, plaats en positie waarin hij staat. Dat geldt voor mensen uit het verleden en net zo goed voor jou.
-
Vroegmoderne Tijd
De periode van 1500 tot 1800, tijdvak 5 tot en met 7.
-
nationalisme
De stroming die de eigen natie centraal stelt. Zij kan mensen verbinden en tegelijk anderen uitsluiten.
-
betrouwbaarheid
De vraag voor welk doel je de inhoud van een bron kunt gebruiken. Een bron is niet betrouwbaar of onbetrouwbaar maar bruikbaar voor een bepaalde vraag.
-
regent
Een lid van de bestuurlijke bovenlaag in de Nederlandse Republiek, die zijn positie ontleende aan stedelijke ambten en niet aan adel.
-
zelfvoorzienend
Een economie waarin een gemeenschap vrijwel alles zelf maakt wat zij nodig heeft, met weinig handel over afstand.
-
horigheid
De positie van een boer die niet vrij is om te vertrekken en verplichtingen heeft tegenover zijn heer.
-
grondrecht
Een recht van burgers dat in een grondwet is vastgelegd en dat de macht van de overheid begrenst.
-
primaire bron
Een bron die uit de tijd zelf komt, gemaakt door iemand die erbij was.
-
Koude Oorlog
De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken met een wapenwedloop en de dreiging van een atoomoorlog.
-
tijdvak
Een van de tien perioden waarin het examenprogramma de geschiedenis indeelt, elk met een naam, een tijdsgrens en kenmerkende aspecten.
-
communisme
De ideologie die de productiemiddelen in gemeenschappelijke handen wil brengen en in de praktijk een totalitaire partijstaat opleverde.
-
reformatie
De beweging die begon als kritiek op de kerk en leidde tot een blijvende splitsing tussen katholiek en protestant in West-Europa.
-
jaartelling
De afspraak vanaf welk jaar je telt. Onze westers-christelijke jaartelling is er een van, en andere culturen gebruiken een ander beginpunt.
-
fascisme
De ideologie die natie en leider centraal stelt, tegenstanders uitschakelt en de samenleving van bovenaf ordent.