Tijdvak 10, blokken, welvaart en Europa
Ongeveer 11 minuten. Een wereld in twee kampen, kolonien die onafhankelijk worden en een samenleving die snel verandert.
Vijf aspecten in een halve eeuw
De Koude Oorlog verdeelt de wereld in een westers en een oostelijk blok. De dreiging van een atoomoorlog maakt de wapenwedloop tot een vast gegeven in de politiek van die jaren.
De dekolonisatie maakt een einde aan de westerse hegemonie. Nieuwe staten ontstaan, en de verhouding tussen voormalige kolonien en voormalige moederlanden blijft daarna moeizaam.
De eenwording van Europa begint als economische samenwerking en groeit uit tot een politieke unie. Dat proces verloopt in stappen en met discussie over hoeveel soevereiniteit landen afstaan.
Vanaf de jaren zestig verandert de samenleving snel. Meer welvaart, meer onderwijs en meer vrije tijd leiden tot nieuwe omgangsvormen, tot emancipatie en tot pluriforme en multiculturele samenlevingen.
Twee blokken, en wat ertussen groeit
De verdeling bepaalt veel, maar niet alles.
Zo plaats je een bron in dit tijdvak
Kijk of het over de blokken gaat
Dreiging, bondgenootschap of wapens wijzen op de Koude Oorlog.
Of over onafhankelijkheid
Een nieuwe staat, een vlag of een conflict met het moederland wijst op dekolonisatie.
Of over Europa
Samenwerking, verdragen en soevereiniteit horen bij de eenwording van Europa.
Of over de samenleving zelf
Welvaart, jongerencultuur, emancipatie en migratie horen bij de laatste twee aspecten.
De fout die bijna iedereen maakt
Hoort de dekolonisatie bij de Koude Oorlog?
De blokvorming en de dekolonisatie zijn twee aparte kenmerkende aspecten. Ze raken elkaar wel, want beide blokken zochten invloed in nieuwe staten, maar een antwoord dat ze gelijkstelt mist het onderscheid waar de vraag om draait.
Noem bij welvaart ook het gevolg
Het aspect gaat niet over welvaart op zich maar over de sociaal-culturele veranderingsprocessen die eruit voortkwamen. Noem dus wat er veranderde in gezin, onderwijs, muziek of verhoudingen, anders blijft je antwoord halverwege steken.
Tijdvak 10, blokken, welvaart en Europa
Check jezelf
Waarin valt de wereld na 1950 uiteen?
Waar maakt de dekolonisatie een eind aan?
Hoe begint de eenwording van Europa?
Waartoe leidt de toenemende welvaart vanaf de jaren zestig?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- dekolonisatie
- Het proces waarin kolonien onafhankelijke staten worden en de westerse hegemonie in de wereld eindigt.
- Europese eenwording
- De samenwerking tussen Europese landen die begon als economische samenwerking en uitgroeide tot een politieke unie.
- Koude Oorlog
- De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken met een wapenwedloop en de dreiging van een atoomoorlog.
- pluriforme samenleving
- Een samenleving waarin verschillende groepen met eigen opvattingen en gewoonten naast elkaar leven.
- wapenwedloop
- Het over en weer uitbreiden van bewapening, waarbij elke kant reageert op wat de ander doet.
In het examen
- 2026, tijdvak 1vragen 16 t/m 21, 23 en 24ExamenAntwoorden
- 2026, tijdvak 2vragen 17, 18 en 20 t/m 24ExamenAntwoorden
- 2025, tijdvak 1vragen 20 t/m 25ExamenAntwoorden
- 2025, tijdvak 2vragen 17 t/m 19 en 21 t/m 24ExamenAntwoorden
- 2024, tijdvak 1vragen 18 t/m 20 en 22 t/m 26ExamenAntwoorden
- 2024, tijdvak 2vragen 19 t/m 26ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.