Perioden en het westers perspectief
Ongeveer 9 minuten. Vijf perioden over tien tijdvakken. En die indeling komt ergens vandaan.
Welk tijdvak hoort bij welke periode
De Prehistorie is tijdvak 1, de tijd waaruit geen geschreven bronnen zijn. De Oudheid is tijdvak 2, met Griekenland en Rome als het verhaal dat in deze indeling centraal staat.
De Middeleeuwen beslaan tijdvak 3 en 4, van ongeveer 500 tot 1500. De Vroegmoderne Tijd loopt over tijdvak 5 tot en met 7, van 1500 tot 1800.
De Moderne Tijd is tijdvak 8 tot en met 10, vanaf 1800. Daarmee zijn de laatste twee eeuwen samen een periode, terwijl de eerste periode duizenden jaren beslaat.
Die ongelijke verdeling laat al zien dat de indeling een keuze is. Hoe dichter bij nu, hoe fijner we knippen, want over die tijd weten we meer en vinden we meer belangrijk.
Vijf perioden over tien tijdvakken
Dezelfde lijn, twee niveaus van indelen.
Zo zet je een tijdvak in een periode
Zoek het tijdvaknummer
Dat doe je met het jaartal en de eeuw, zoals in de vorige les.
Kijk in welke groep het valt
Tijdvak 1 apart, 2 apart, 3 en 4 samen, 5 tot en met 7 samen, 8 tot en met 10 samen.
Noem de periode met naam
Gebruik de officiele naam, dus Vroegmoderne Tijd en niet nieuwe tijd.
Zeg er zo nodig bij dat het een keuze is
Als de vraag naar de houdbaarheid van de indeling vraagt, is dat precies het antwoord.
De fout die bijna iedereen maakt
Zijn de Middeleeuwen overal ter wereld dezelfde periode?
De naam Middeleeuwen is bedacht door Europeanen die hun eigen tijd zagen als een terugkeer naar de Oudheid, met daartussen een tussenperiode. In China, India of Afrika lagen de breuklijnen op andere momenten, en daar zegt die naam dus weinig.
Ongelijke vakken zijn zelf een aanwijzing
De eerste periode beslaat duizenden jaren en de laatste twee eeuwen. Dat alleen al laat zien dat de indeling niet uit de geschiedenis zelf komt maar uit wat wij belangrijk vinden, en dat is vaak precies wat een vraag wil horen.
Perioden en het westers perspectief
Check jezelf
Welke tijdvakken vormen samen de Middeleeuwen?
Welke periode hoort bij tijdvak 5 tot en met 7?
Wat is waar over de periode-indeling?
Wat valt op aan de lengte van de perioden?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- Middeleeuwen
- De periode van ongeveer 500 tot 1500, tijdvak 3 en 4. De naam is later in Europa bedacht en past op de Europese geschiedenis.
- Moderne Tijd
- De periode vanaf 1800, tijdvak 8 tot en met 10.
- Oudheid
- De periode van Griekenland en Rome, in deze indeling tijdvak 2.
- periodisering
- Het indelen van de geschiedenis in perioden. Die indeling is achteraf gemaakt en daarmee altijd een keuze.
- Prehistorie
- De tijd waaruit geen geschreven bronnen bestaan, in deze indeling tijdvak 1.
- Vroegmoderne Tijd
- De periode van 1500 tot 1800, tijdvak 5 tot en met 7.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.