Begrippen stampen
Je leest een uitleg en kiest welk begrip erbij hoort. Een begrip is klaar als je het drie keer goed hebt. Wat je fout hebt komt terug tot het blijft zitten.
63 begrippen in deze stapel
Lees het begrip, bedenk wat het betekent en klap het open om te zien of je het had.
-
platentektoniek
De beweging van de platen van de aardkorst over de stromende laag eronder.
-
stormvloedkering
Een beweegbare afsluiting die bij hoogwater dichtgaat.
Naar de les over Overstromingen en wateroverlast in Nederland
-
lijzijde
De beschutte kant van een gebergte, waar de lucht daalt en het droog blijft.
-
periferie
Het gebied dat vooral grondstoffen en eenvoudig werk levert.
-
verwering
Het ter plekke uiteenvallen of oplossen van gesteente, zonder dat het wordt verplaatst.
-
productieketen
Alle stappen van grondstof tot winkel, vaak verdeeld over meerdere landen.
-
mantel
De dikke laag onder de korst, waarin materiaal traag stroomt.
-
globalisering
Het wereldwijd verweven raken van economie, cultuur en politiek.
-
legenda
De verklaring van de kleuren en tekens op een kaart.
-
landdegradatie
Achteruitgang van de bodem en de begroeiing, waardoor een gebied minder kan dragen.
-
loefzijde
De kant van een gebergte waar de wind tegenaan waait, met veel neerslag.
-
semiperiferie
Het gebied met industrie en groei, terwijl de beslissingen en de merken elders zitten.
-
relatie
Een stroom van goederen, mensen, geld, water of informatie die twee gebieden verbindt.
-
lithosfeer
De vaste buitenlaag van de aarde met de korst en het bovenste deel van de mantel.
-
belanghebbende
Iemand die voor- of nadeel heeft van een plan, zoals een bewoner, een bedrijf of de gemeente.
-
erosie
Het wegnemen en meevoeren van los materiaal door water, ijs, wind of zwaartekracht.
-
draagkracht
Wat een gebied duurzaam kan leveren zonder achteruit te gaan.
-
grensarbeid
Wonen aan de ene kant van een grens en werken aan de andere kant.
-
centrum
Het gebied met de beslissingsmacht, het kapitaal en het kennisintensieve werk.
-
gletsjer
Een massa ijs die langzaam beweegt en een breed dal met een U-vorm uitschuurt.
-
meervoudig ruimtegebruik
Twee of meer functies combineren op dezelfde grond.
-
klimaat
Het gemiddelde weer over een lange reeks jaren.
-
ruimte voor de rivier
De rivier meer plaats geven, zodat de waterstand bij hoogwater lager blijft.
Naar de les over Overstromingen en wateroverlast in Nederland
-
dimensie
De invalshoek waarmee je kijkt, bijvoorbeeld natuurkundig, economisch, sociaal of politiek.
-
segregatie
Het ruimtelijk uit elkaar liggen van groepen in een stad.
-
terugkoppeling
Een gevolg dat terugwerkt op de oorzaak en die versterkt of dempt.
-
transforme plaatgrens
Een grens waar platen langs elkaar schuiven, met ondiepe aardbevingen.
-
natuurlijke groei
Het geboortecijfer min het sterftecijfer, zonder migratie meegeteld.
Naar de les over Bevolkingsgroei en de demografische transitie
-
hydrosfeer
Al het water op aarde, in zee, op het land, in de bodem en in de lucht.
-
leefbaarheid
Hoe prettig het is om in een gebied te wonen, met voorzieningen, groen en onderhoud.
-
geboortecijfer
Het aantal geboorten per duizend inwoners per jaar.
Naar de les over Bevolkingsgroei en de demografische transitie
-
sedimentatie
Het afzetten van meegevoerd materiaal als de stroming vaart verliest.
-
pullfactor
Een reden om naar een gebied toe te gaan, zoals werk, onderwijs of veiligheid.
-
groene druk
De verhouding tussen het aantal jongeren en de werkende bevolking.
Naar de les over Bevolkingsgroei en de demografische transitie
-
divergente plaatgrens
Een grens waar platen uit elkaar bewegen en nieuwe korst ontstaat.
-
toegevoegde waarde
De waarde die een stap in de keten aan een product toevoegt.
-
bevolkingspiramide
Een grafiek die per leeftijdsgroep laat zien hoeveel mannen en vrouwen er zijn.
Naar de les over Bevolkingsgroei en de demografische transitie
-
magma
Gesmolten gesteente onder de oppervlakte. Dik en gasrijk magma geeft explosieve uitbarstingen.
-
handelsbalans
De waarde van de uitvoer tegenover de waarde van de invoer.
-
woningvoorraad
Alle woningen in een gebied samen, naar soort, grootte en prijs.
-
aardkorst
De buitenste, dunne laag van de aarde, oceanisch of continentaal.
-
veldwerk
Zelf gegevens verzamelen in het gebied, door te tellen, te meten of waar te nemen.
-
biosfeer
Alles wat leeft op aarde, en de ruimte waarin dat leeft.
-
ontwikkelingsland
Een land met een laag inkomen per inwoner en vaak grote verschillen binnen het land.
-
hoofdvraag
De vraag waar je onderzoek over gaat, met gebied, verschijnsel en schaalniveau erin.
-
pushfactor
Een reden om een gebied te verlaten, zoals werkloosheid, droogte of onveiligheid.
-
sterftecijfer
Het aantal sterfgevallen per duizend inwoners per jaar.
Naar de les over Bevolkingsgroei en de demografische transitie
-
buitenlandse investering
Geld dat een buitenlands bedrijf in een land steekt, bijvoorbeeld in een fabriek.
-
vergrijzing
Een groeiend aandeel ouderen in de bevolking.
Naar de les over Bevolkingsgroei en de demografische transitie
-
deelvraag
Een vraag over een stuk van de hoofdvraag, met eigen gegevens.
-
delta
Het gebied bij de monding waar een rivier zich splitst en fijn materiaal afzet.
-
schaalniveau
Het niveau waarop je kijkt, van mondiaal via nationaal naar lokaal.
-
convergente plaatgrens
Een grens waar platen naar elkaar toe bewegen en botsen.
-
offshoring
Een stap van de productieketen naar een ander land verplaatsen.
-
demografische transitie
Het model waarin eerst het sterftecijfer daalt en pas daarna het geboortecijfer.
Naar de les over Bevolkingsgroei en de demografische transitie
-
gentrificatie
Een oude wijk knapt op en wordt duurder, waardoor de oude bewoners verdwijnen.
-
kaartschaal
Hoe sterk de werkelijkheid is verkleind. Een kleine schaal toont een groot gebied met weinig detail.
-
luchtcirculatie
De grootschalige beweging van lucht, met stijgen bij de evenaar en dalen bij de keerkringen.
-
kwetsbaarheid
Hoe hard een samenleving door een natuurlijk gevaar geraakt wordt.
-
keerkring
De breedtecirkel waar de zon nog loodrecht kan staan en waar lucht daalt.