Klimaten en de luchtcirculatie
Ongeveer 10 minuten. Waarom het bij de evenaar regent en rond de keerkringen woestijn is.
Waarom de gordels liggen waar ze liggen
De zon staat bij de evenaar het hoogst. De lucht warmt op, stijgt, koelt af en kan het vocht niet vasthouden, wat dagelijkse buien geeft.
Die lucht beweegt hoog in de atmosfeer naar de keerkringen en zakt daar in. Dalende lucht warmt op en wordt droger, en daarom liggen daar woestijnen.
Daarnaast telt de ligging aan zee. Water warmt en koelt traag, dus een kust heeft koelere zomers en zachtere winters dan het binnenland.
En er is hoogte. Per honderd meter stijging daalt de temperatuur, waardoor je in de bergen klimaatzones boven elkaar vindt.
Stijgen bij de evenaar, dalen bij de keerkring
Stijgende lucht regent, dalende lucht droogt.
Zo verklaar je het klimaat van een plek
Kijk naar de breedte
Dicht bij de evenaar, bij een keerkring of verder noordelijk.
Kijk of lucht stijgt of daalt
Stijgen geeft neerslag, dalen geeft droogte.
Kijk naar zee en wind
Een kust met aanlandige wind is milder en natter.
Kijk naar de hoogte
Hoger is kouder, ook vlak bij de evenaar.
De fout die bijna iedereen maakt
Is het bij de evenaar overal nat?
De zonnestand verklaart de hoofdlijn, maar hoogte en reliëf veranderen het beeld. Aan de loefzijde van een bergrug valt de neerslag en aan de lijzijde blijft het droog, ook vlak bij de evenaar.
Noem stijgen of dalen met zoveel woorden
Neerslag en droogte verklaar je het snelst met de beweging van de lucht. Schrijf dat de lucht stijgt, afkoelt en het vocht niet kan vasthouden, of dat hij daalt, opwarmt en droger wordt.
Klimaten en de luchtcirculatie
Check jezelf
Waarom regent het bij de evenaar?
Waarom liggen woestijnen rond de keerkringen?
Wat doet ligging aan zee?
Wat gebeurt er met de temperatuur bij stijging?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- keerkring
- De breedtecirkel waar de zon nog loodrecht kan staan en waar lucht daalt.
- klimaat
- Het gemiddelde weer over een lange reeks jaren.
- lijzijde
- De beschutte kant van een gebergte, waar de lucht daalt en het droog blijft.
- loefzijde
- De kant van een gebergte waar de wind tegenaan waait, met veel neerslag.
- luchtcirculatie
- De grootschalige beweging van lucht, met stijgen bij de evenaar en dalen bij de keerkringen.
In het examen
- 2026, tijdvak 2vragen 13 t/m 16ExamenAntwoorden
- 2025, tijdvak 1vragen 5 t/m 9ExamenAntwoorden
- 2024, tijdvak 2vragen 14 t/m 17ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.