Begrippen stampen
Je leest een uitleg en kiest welk begrip erbij hoort. Een begrip is klaar als je het drie keer goed hebt. Wat je fout hebt komt terug tot het blijft zitten.
72 begrippen in deze stapel
Lees het begrip, bedenk wat het betekent en klap het open om te zien of je het had.
-
tijdruimtecompressie
De daling van de tijd en de kosten die nodig zijn om afstand te overbruggen.
-
lithosfeer
De vaste buitenlaag van de aarde met de korst en het bovenste deel van de mantel.
-
pullfactor
Een reden om naar een gebied toe te gaan, zoals werk, onderwijs of veiligheid.
-
globalisering
Het wereldwijd verweven raken van economie, cultuur en politiek.
-
platentektoniek
De beweging van de platen van de aardkorst over de stromende laag eronder.
-
gentrificatie
Een oude wijk knapt op en wordt duurder, waardoor de oude bewoners verdwijnen.
-
toegevoegde waarde
De waarde die een stap in de keten aan een product toevoegt.
-
biosfeer
Alles wat leeft op aarde, en de ruimte waarin dat leeft.
-
loefzijde
De kant van een gebergte waar de wind tegenaan waait, met veel neerslag.
-
demografische transitie
Het model waarin eerst het sterftecijfer daalt en pas daarna het geboortecijfer.
-
segregatie
Het ruimtelijk uit elkaar liggen van groepen in een stad.
-
pushfactor
Een reden om een gebied te verlaten, zoals werkloosheid, droogte of onveiligheid.
-
divergente plaatgrens
Een grens waar platen uit elkaar bewegen en nieuwe korst ontstaat.
-
sedimentatie
Het afzetten van meegevoerd materiaal als de stroming vaart verliest.
-
deelvraag
Een vraag over een stuk van de hoofdvraag, met eigen gegevens.
-
convergente plaatgrens
Een grens waar platen naar elkaar toe bewegen en botsen.
-
waterkringloop
De kringloop van verdamping, wolkvorming, neerslag en afstroming.
-
schijnveiligheid
Achter een hogere dijk wordt meer gebouwd, waardoor de schade bij een doorbraak groter wordt.
-
betrouwbaarheid
Of een herhaalde meting hetzelfde oplevert.
-
hoofdvraag
De vraag waar je onderzoek over gaat, met gebied, verschijnsel en schaalniveau erin.
-
relatie
Een stroom van goederen, mensen, geld, water of informatie die twee gebieden verbindt.
-
welvaart
Hoeveel een samenleving te besteden heeft, gemeten met inkomen en vaak ook met onderwijs en gezondheid.
-
woningvoorraad
Alle woningen in een gebied samen, naar soort, grootte en prijs.
-
centrum
Het gebied met de beslissingsmacht, het kapitaal en het kennisintensieve werk.
-
dimensie
De invalshoek waarmee je kijkt, bijvoorbeeld natuurkundig, economisch, sociaal of politiek.
-
mantel
De dikke laag onder de korst, waarin materiaal traag stroomt.
-
belanghebbende
Iemand die voor- of nadeel heeft van een plan, zoals een bewoner, een bedrijf of de gemeente.
-
lijzijde
De beschutte kant van een gebergte, waar de lucht daalt en het droog blijft.
-
duurzame ontwikkeling
Ontwikkeling die rekening houdt met wat later en elders nodig is.
-
meervoudig ruimtegebruik
Twee of meer functies combineren op dezelfde grond.
-
ruimte voor de rivier
De rivier meer plaats geven, zodat de waterstand bij hoogwater lager blijft.
-
hydrosfeer
Al het water op aarde, in zee, op het land, in de bodem en in de lucht.
-
periferie
Het gebied dat vooral grondstoffen en eenvoudig werk levert.
-
specialisatie
Een land legt zich toe op wat het relatief goedkoop kan leveren.
-
subductie
Het onderduiken van een zwaardere oceanische plaat onder een lichtere plaat.
-
informele wijk
Een buurt die buiten de officiele regels is gebouwd, vaak zonder eigendomspapieren.
-
productieketen
Alle stappen van grondstof tot winkel, vaak verdeeld over meerdere landen.
-
schaalniveau
Het niveau waarop je kijkt, van mondiaal via nationaal naar lokaal.
-
landdegradatie
Achteruitgang van de bodem en de begroeiing, waardoor een gebied minder kan dragen.
-
legenda
De verklaring van de kleuren en tekens op een kaart.
-
bevolkingspiramide
Een grafiek die per leeftijdsgroep laat zien hoeveel mannen en vrouwen er zijn.
-
vergrijzing
Een groeiend aandeel ouderen in de bevolking.
-
verwering
Het ter plekke uiteenvallen of oplossen van gesteente, zonder dat het wordt verplaatst.
-
meerlaagsveiligheid
Bescherming in drie lagen, met preventie, inrichting en rampenbeheersing.
-
luchtcirculatie
De grootschalige beweging van lucht, met stijgen bij de evenaar en dalen bij de keerkringen.
-
kwetsbaarheid
Hoe hard een samenleving door een natuurlijk gevaar geraakt wordt.
-
erosie
Het wegnemen en meevoeren van los materiaal door water, ijs, wind of zwaartekracht.
-
keerkring
De breedtecirkel waar de zon nog loodrecht kan staan en waar lucht daalt.
-
diversificatie
Meerdere sectoren of eigen verwerking opbouwen om minder afhankelijk te zijn.
-
draagkracht
Wat een gebied duurzaam kan leveren zonder achteruit te gaan.
-
leefbaarheid
Hoe prettig het is om in een gebied te wonen, met voorzieningen, groen en onderhoud.
-
semiperiferie
Het gebied met industrie en groei, terwijl de beslissingen en de merken elders zitten.
-
verstedelijking
Het groeien van het aandeel mensen dat in steden woont.
-
koolstofkringloop
De kringloop van koolstof tussen lucht, water, bodem, leven en gesteente.
-
bestemmingsplan
Het plan waarin de gemeente vastlegt wat waar gebouwd en gebruikt mag worden.
-
veldwerk
Zelf gegevens verzamelen in het gebied, door te tellen, te meten of waar te nemen.
-
macroregio
Een groot gebied dat je afbakent met een combinatie van kenmerken.
-
levensverwachting
Het aantal jaren dat iemand gemiddeld zal leven.
-
kaartschaal
Hoe sterk de werkelijkheid is verkleind. Een kleine schaal toont een groot gebied met weinig detail.
-
model
Een vereenvoudiging die de hoofdlijn laat zien onder bepaalde aannames.
-
glokalisering
Iets van buiten dat zich mengt met lokale gewoonten tot een eigen vorm.
-
bodemvorming
Het ontstaan van een bodem uit moedermateriaal onder invloed van klimaat, relief, leven en tijd.
-
terugkoppeling
Een gevolg dat terugwerkt op de oorzaak en die versterkt of dempt.
-
migratiesaldo
Het aantal mensen dat zich vestigt min het aantal dat vertrekt.
-
natuurlijke hulpbron
Iets uit de natuur dat mensen gebruiken, zoals erts, hout, water of vruchtbare grond.
-
sortering
Hoe gelijk de korrels in een afzetting van grootte zijn. IJs sorteert niet, water en wind wel.
-
transforme plaatgrens
Een grens waar platen langs elkaar schuiven, met ondiepe aardbevingen.
-
zeestroom
Een stroming in de oceaan die warm of koud water meevoert en het klimaat van kusten beinvloedt.
-
exportpakket
De goederen en diensten die een land uitvoert.
-
aardkorst
De buitenste, dunne laag van de aarde, oceanisch of continentaal.