Demografie en migratie in de wereld
Ongeveer 10 minuten. Groei, vergrijzing en verhuizen hangen met elkaar samen.
Drie zaken die in elkaar grijpen
In de transitie daalt eerst de sterfte en later de geboorte. In de tussenfase groeit de bevolking snel, daarna ontstaat een top-zware opbouw.
Migratie treft vooral de jongvolwassenen. Een herkomstgebied verliest juist de leeftijdsgroep die kinderen krijgt en werkt, en dat versnelt de vergrijzing daar.
Het vestigingsgebied krijgt die groep erbij, wat de vergrijzing afremt en tegelijk vraagt om woningen, onderwijs en voorzieningen.
Op de lange duur daalt de groei in alle gebieden. Migratie verschuift de bevolking dan tussen gebieden, maar lost een krimpende beroepsbevolking wereldwijd niet op.
Een hap uit het midden
Dezelfde groep, twee keer zichtbaar.
Zo koppel je demografie aan migratie
Bepaal de fase van de transitie
Kijk naar geboorte, sterfte en de vorm van de piramide.
Zoek de hap of de bult
Bij welke leeftijdsgroep wijkt de piramide af.
Verklaar die met migratie
Vertrek of vestiging van jongvolwassenen.
Noem het gevolg voor de toekomst
Vergrijzing versnelt of vertraagt, en daarmee de groene en grijze druk.
De fout die bijna iedereen maakt
Lost migratie de vergrijzing wereldwijd op?
Voor een vestigingsgebied werkt migratie wel, want de beroepsbevolking groeit. Mondiaal verandert er niets aan het aantal jonge mensen, en omdat de geboortecijfers overal dalen krimpt de beroepsbevolking op termijn ook in de herkomstgebieden.
Lees de piramide op afwijkingen
Een inkeping of een bult bij een leeftijdsgroep is zelden toeval. Zoek er een gebeurtenis bij zoals een vertrekgolf, een oorlog of juist een periode met veel geboorten, want die koppeling is het antwoord.
Demografie en migratie in de wereld
Check jezelf
Wat gebeurt er in de tussenfase van de transitie?
Welke groep verhuist vooral?
Wat doet vertrek met het herkomstgebied?
Lost migratie vergrijzing mondiaal op?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- bevolkingspiramide
- Een grafiek die per leeftijdsgroep laat zien hoeveel mannen en vrouwen er zijn.
- demografische transitie
- Het model waarin eerst het sterftecijfer daalt en pas daarna het geboortecijfer.
- migratiesaldo
- Het aantal mensen dat zich vestigt min het aantal dat vertrekt.
- pullfactor
- Een reden om naar een gebied toe te gaan, zoals werk, onderwijs of veiligheid.
- pushfactor
- Een reden om een gebied te verlaten, zoals werkloosheid, droogte of onveiligheid.
- vergrijzing
- Een groeiend aandeel ouderen in de bevolking.
In het examen
- 2026, tijdvak 1vragen 21 en 22ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.