Begrippen stampen
Je leest een uitleg en kiest welk begrip erbij hoort. Een begrip is klaar als je het drie keer goed hebt. Wat je fout hebt komt terug tot het blijft zitten.
40 begrippen in deze stapel
Lees het begrip, bedenk wat het betekent en klap het open om te zien of je het had.
-
criminaliteit
Gedrag dat in de wet strafbaar is gesteld. Wat daaronder valt verandert in de tijd.
-
socialisme
Een stroming die gelijkheid voorop zet en daarvoor een sturende overheid wil.
-
minimumloon
Het laagste loon dat een werkgever mag betalen. Dat staat in de wet en geldt voor iedereen.
-
Eerste Kamer
De Kamer die een aangenomen wetsvoorstel als laatste beoordeelt. Die kan alleen ja of nee zeggen en niets meer veranderen.
-
socialisatie
Het proces waarin je de cultuur van je omgeving leert. Dat begint thuis, nog voordat je er zelf iets van vindt.
-
rechter
Degene die naar beide kanten luistert en als enige een straf mag opleggen.
-
officier van justitie
De jurist die namens het Openbaar Ministerie de samenleving vertegenwoordigt en de straf eist.
-
sectorwerkstuk
Een eigen werkstuk over een onderwerp uit je sector, waarbij je zelf informatie zoekt, verwerkt en presenteert.
Naar de les over Je sectorwerkstuk over een maatschappelijk onderwerp
-
parlementaire democratie
Een staatsvorm waarin het volk een parlement kiest, en dat parlement de regering controleert.
-
maatschappelijk vraagstuk
Een probleem dat veel mensen raakt, waarover verschil van mening bestaat en waarvan de oplossing om keuzes vraagt.
-
massamedia
Middelen die een boodschap aan veel mensen tegelijk brengen, zoals televisie, kranten en online platforms.
-
standpunt
Wat je ergens van vindt. Zonder reden erachter blijft het een mening die iedereen kan wegwuiven.
-
motie
Een uitspraak of een verzoek van de Kamer aan de regering. Het verandert de wettekst niet.
-
politieke participatie
Alle manieren waarop je invloed uitoefent, van stemmen tot een petitie tekenen of actie voeren.
-
confessionalisme
Een stroming die uitgaat van een geloof en van samenwerking tussen groepen in de samenleving.
-
uitkering
Geld van de overheid voor wie niet of niet genoeg kan werken. Het vangt het inkomen deels op.
-
cultuur
Alles wat een groep normaal vindt, van gewoonten tot waarden en normen.
-
eis
De straf die de officier van justitie vraagt. De rechter kan daar vanaf wijken.
-
norm
Een regel over hoe je je hoort te gedragen. Een deel van de normen staat in de wet, de rest niet.
-
feit
Iets dat te controleren is en waar je het dus niet over oneens kunt zijn.
-
kabinet
De ministers en de staatssecretarissen samen, dus zonder de koning.
-
commerciële omroep
Een omroep die zijn geld verdient met reclame en abonnees.
-
pakkans
De kans dat je gepakt wordt. Die weegt zwaarder mee bij het voorkomen van misdaad dan de hoogte van de straf.
-
civiel recht
Het recht dat gaat over conflicten tussen burgers of bedrijven onderling, bijvoorbeeld over een huur of een koop.
-
Tweede Kamer
De 150 gekozen volksvertegenwoordigers. Zij maken wetten mee en controleren de regering.
-
tegenargument
Een reden die tegen je eigen standpunt pleit. Die noem je zelf, want dan laat je zien dat je de andere kant kent.
-
overleggen
Samen tot een besluit komen door naar elkaars redenen te luisteren in plaats van alleen je eigen mening te herhalen.
-
persvrijheid
Het grondrecht dat journalisten vrij laat schrijven en uitzenden. Daarom hoeven zij hun bron niet prijs te geven.
-
amendement
Een wijziging van de tekst van een wetsvoorstel, voorgesteld door de Tweede Kamer.
-
cao
De afspraken over loon en arbeidsvoorwaarden voor een hele sector, gemaakt tussen werkgevers en vakbonden.
-
advocaat
De jurist die naast de verdachte staat en opkomt voor zijn belang.
-
socialiserende institutie
Een plek waar je die cultuur leert, zoals het gezin, de school, vrienden, werk en de media. Ze spreken elkaar soms tegen.
-
progressief en conservatief
De vraag hoe snel de samenleving mag veranderen. Progressief wil vooruit, conservatief wil behouden wat er is.
-
strafrecht
Het recht dat gaat over overtredingen en misdrijven. Daar staat de overheid tegenover de verdachte.
-
functies van arbeid
Wat werk je oplevert naast geld, namelijk sociale contacten, structuur in je dag, status en zelfontplooiing.
-
onderbouwing
Het stuk achter het woordje want. Een standpunt zonder onderbouwing levert nooit punten op.
-
wetsvoorstel
Een voorstel voor een nieuwe wet of een wijziging. Het moet door beide Kamers voordat het geldt.
-
politieke partij
Een vereniging van mensen met ongeveer dezelfde ideeën, die daarvoor zetels probeert te halen.
-
gemeente
De bestuurslaag die gaat over wat je in je eigen straat ziet, zoals afval, speeltuinen en vergunningen.
-
publieke omroep
Een omroep die grotendeels met belastinggeld wordt betaald en een opdracht in de wet heeft staan.