Naar de inhoud
Inloggen

Maatschappijkunde vmbo gl/tl

Hoe een wet tot stand komt

Ongeveer 9 minuten. Van een idee tot een wet zijn het zes stappen, en bij elke stap kan het stoppen.

Een wetsvoorstel moet door beide Kamers. De Tweede Kamer mag hem wijzigen, de Eerste Kamer alleen aannemen of verwerpen.

Wie mag een voorstel indienen

Meestal komt een voorstel van de regering, voorbereid door een ministerie. Zo'n voorstel past bij het regeerakkoord van de coalitie.

Een Tweede Kamerlid mag het ook, en dan heet het een initiatiefwetsvoorstel. Dat gebeurt minder vaak en duurt meestal langer.

In beide gevallen kijkt de Raad van State er eerst naar. Dat is advies, dus het is niet bindend, maar een negatief advies weegt zwaar.

Zes stappen

een voorstelvan de regering of een Kamerlidadviesde Raad van State kijkt meeTweede Kamerdebat, wijzigingen, stemmingEerste Kameralleen ja of nee, niet wijzigenondertekeningkoning en ministerin het Staatsbladnu is het een wetbij een nee in een van de Kamers houdt het op

Pas na publicatie in het Staatsblad geldt een wet. Daarvoor is het nog een voorstel.

Wat de Tweede Kamer kan

1

Vragen stellen

Kamerleden kunnen schriftelijk of mondeling vragen stellen aan een minister. Die moet antwoorden, en dat gebeurt in het openbaar.

2

Een amendement indienen

Een amendement is een wijziging van de tekst van het voorstel. Alleen de Tweede Kamer heeft dat recht.

3

Een motie indienen

Een motie is een uitspraak of een verzoek aan de regering. Die verandert de wet niet, maar maakt wel duidelijk wat de Kamer wil.

4

Het kabinet naar huis sturen

Zegt een meerderheid het vertrouwen op, dan treedt een minister of het hele kabinet af. Dat is het zwaarste middel dat de Kamer heeft.

De fout die bijna iedereen maakt

De Eerste Kamer vindt een wet bijna goed en wil er een zin in veranderen.

dan past de Eerste Kamer hem aankan niet

Het recht van amendement ligt alleen bij de Tweede Kamer. De Eerste Kamer kijkt of een wet uitvoerbaar is en of hij niet botst met andere wetten, en stemt daarna voor of tegen het hele voorstel.

Waar Europa in beeld komt

Een deel van de regels komt uit de Europese Unie. Een verordening geldt meteen in alle lidstaten. Een richtlijn moet elk land zelf in zijn eigen wetten verwerken, en dan gaat hij alsnog door deze zes stappen.

Hoe een wet tot stand komt

Check jezelf

Wie mag een wetsvoorstel wijzigen?

Dat heet het recht van amendement.

Wat doet de Raad van State?

Het advies is niet bindend, maar weegt wel zwaar.

Wanneer geldt een wet?

Dat is de laatste stap.

Wat is het verschil tussen een motie en een amendement?

Een motie is een uitspraak of verzoek, een amendement verandert de tekst.

In jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

De begrippen uit deze les

amendement
Een wijziging van de tekst van een wetsvoorstel, voorgesteld door de Tweede Kamer.
Eerste Kamer
De Kamer die een aangenomen wetsvoorstel als laatste beoordeelt. Die kan alleen ja of nee zeggen en niets meer veranderen.
Europese Unie
Het samenwerkingsverband van Europese landen waarvan een deel van onze regels komt.
initiatiefwetsvoorstel
Een wetsvoorstel dat niet van de regering komt maar van een Tweede Kamerlid.
motie
Een uitspraak of een verzoek van de Kamer aan de regering. Het verandert de wettekst niet.
Raad van State
Het adviesorgaan dat naar een wetsvoorstel kijkt voordat het naar de Kamer gaat.
wetsvoorstel
Een voorstel voor een nieuwe wet of een wijziging. Het moet door beide Kamers voordat het geldt.

Overhoor deze begrippenAlle begrippen van dit vak

In het examen

De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 26-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak