Naar de inhoud

Scheikunde havo

Waarom eten bederft

Ongeveer 8 minuten. Een E-nummer is geen scheldwoord maar een antwoord op een probleem.

Voedsel bederft door bacteriën en door reacties met zuurstof. Elke conserveringsmethode pakt één van die twee aan.

Twee soorten bederf

Bacteriën en schimmels eten mee en maken stoffen die je ziek maken. Daar helpt koelen, verhitten, zout, suiker of zuur tegen: allemaal maken ze het de micro-organismen lastig.

Daarnaast reageren stoffen in het voedsel met zuurstof uit de lucht. Vet wordt ranzig, een appel wordt bruin, een kleur verbleekt. Dat is oxidatie en daar helpen vacuüm en antioxidanten tegen.

Een additief is dus geen willekeurige toevoeging. Het staat er om één van deze problemen op te lossen, en het E-nummer vertelt welk soort.

Vier problemen, vier aanpakken

bederf door bacteriënkoelen, verhitten, zout, zuurbederf door zuurstofvacuüm, antioxidantuitdrogen of klonterenverpakking, vochtregelaarkleur en smaak verliezenkleurstof, aromaeen additief lost een probleem op

Welke methode past, hangt af van welk bederf er dreigt.

Zo beoordeel je een etiket

1

Zoek het probleem

Is het product vet, vochtig, zoet? Dat bepaalt wat er mis kan gaan en dus wat er nodig is.

2

Zoek de aanpak

Conserveermiddel, antioxidant, zuurteregelaar. De groepsnaam staat meestal voor het E-nummer.

3

Noem het effect

Zeg wat het doet, niet alleen dat het er staat. Een antioxidant vangt zuurstof weg, een conserveermiddel remt bacteriegroei.

De fout die bijna iedereen maakt

Er staat een E-nummer op de verpakking. Is dat een kunstmatige stof?

een E-nummer is altijd kunstmatigklopt niet

E300 is gewoon vitamine C, en E160a is de kleurstof uit wortels. Een E-nummer betekent dat de stof is beoordeeld en toegelaten, niet dat hij uit een fabriek komt.

Koelen vertraagt, het stopt niet

Lagere temperatuur betekent langzamere reacties en tragere bacteriegroei, precies zoals bij reactiesnelheid. Maar het gaat door, en daarom heeft gekoeld voedsel nog steeds een houdbaarheidsdatum.

Check jezelf

Waarom wordt een doorgesneden appel bruin?

Dat is oxidatie. Citroensap erop helpt, want vitamine C reageert eerder met de zuurstof.

Wat doet een antioxidant?

Hij offert zichzelf op, zodat de zuurstof niet aan het vet of de kleurstof toekomt.

Waarom helpt veel zout tegen bederf?

Zonder vrij water kan een bacterie niet leven. Dat is ook waarom suiker in jam werkt.

Wat betekent een E-nummer?

Het is een toelatingsnummer. Ook natuurlijke stoffen zoals vitamine C hebben er een.

Hoort bij jouw boek

Kies je methode om te zien in welk hoofdstuk dit bij jou staat.

En nu?

Alle onderwerpen van scheikunde havo Of kies een ander vak