Naar de inhoud

Scheikunde havo

Risico in een fabriek

Ongeveer 8 minuten. Gevaarlijk en riskant zijn niet hetzelfde.

Risico is kans maal effect. Een gevaarlijke stof levert weinig risico op als de kans op blootstelling klein is.

Twee woorden die vaak door elkaar lopen

Gevaar zit in de stof zelf: hoe giftig, hoe brandbaar, hoe bijtend. Dat verandert niet.

Risico gaat over de situatie: hoe groot is de kans dat er iets misgaat, en hoe erg is het dan? Datzelfde zoutzuur is in een gesloten leiding iets heel anders dan in een open bak.

Daarom werkt elke veiligheidsmaatregel op één van de twee: de kans kleiner maken, of het effect beperken.

Twee factoren

risico = kans × effectkleine kans, groot effectexplosie in een opslagtankgrote kans, klein effecteen spat op je handschoenmaatregelverlaag de kans, of beperk het effectallebei de factoren tellen mee in je antwoord

Een hek verlaagt de kans. Een opvangbak beperkt het effect.

Zo beoordeel je een situatie

1

Benoem het gevaar van de stof

Giftig, brandbaar, bijtend, explosief. Gebruik de term van het etiket.

2

Schat de kans

Hoe vaak komt iemand ermee in aanraking, en hoe makkelijk gaat er iets mis?

3

Noem een maatregel en zeg waar hij op werkt

Afzuiging verlaagt de kans op inademen. Een opvangbak beperkt het effect van een lekkage.

De fout die bijna iedereen maakt

Een stof is zeer giftig. Is het werken ermee dus altijd riskant?

giftig, dus hoog risicoklopt niet

In een gesloten systeem met afzuiging is de kans heel klein, en dan is het risico laag ondanks het gevaar. Noem altijd allebei de factoren, anders is je antwoord maar half.

Kijk naar de volgorde van maatregelen

Eerst proberen de gevaarlijke stof te vervangen, dan het proces afsluiten, dan afzuigen, en pas als laatste persoonlijke bescherming zoals een bril. Handschoenen zijn het laatste redmiddel, niet het eerste.

Check jezelf

Waaruit bestaat risico?

Een van de twee klein maken verlaagt het risico, ook als de ander groot blijft.

Een opvangbak onder een tank: waarop werkt die?

De lekkage wordt er niet minder waarschijnlijk door, maar de gevolgen blijven beperkt tot de bak.

Welke maatregel heeft de voorkeur?

Aan de bron ingrijpen werkt altijd beter dan de gevolgen opvangen of mensen waarschuwen.

Wat zegt een gevaarsymbool op een etiket?

Het symbool gaat over de stof. Het risico hangt daarnaast af van hoe je ermee werkt.

Hoort bij jouw boek

Kies je methode om te zien in welk hoofdstuk dit bij jou staat.

En nu?

Alle onderwerpen van scheikunde havo Of kies een ander vak