Van monomeer naar polymeer
Ongeveer 10 minuten. Duizenden kleine moleculen aan elkaar. Of er iets vrijkomt, bepaalt welke soort het is.
Twee manieren om te koppelen
Bij additiepolymerisatie gaat de dubbele binding van het monomeer open en sluiten de moleculen op elkaar aan. Er komt niets vrij, dus het polymeer weegt precies zoveel als alle monomeren samen. Polyetheen uit etheen gaat zo.
Bij condensatiepolymerisatie reageren twee groepen met elkaar en komt er per koppeling een klein molecuul vrij, meestal water. Zo ontstaan polyesters en nylon.
In een condensatiepolymeer heeft elk monomeer dus twee reactieve groepen nodig, één aan elke kant. Anders stopt de keten na één stap.
De binding die daarbij ontstaat herken je terug: een esterbinding tussen een alcohol- en een zuurgroep, een amidebinding tussen een amine- en een zuurgroep.
Twee soorten polymerisatie
De vraag is steeds dezelfde: komt er iets vrij of niet?
Zo herken je het type
Kijk naar het monomeer
Een dubbele binding wijst op additie; twee functionele groepen wijzen op condensatie.
Kijk of er een klein molecuul vrijkomt
Staat er water of een ander klein molecuul rechts van de pijl, dan is het condensatie.
Zoek de binding in de keten
Een COO tussen twee stukken is een esterbinding, een CONH is een amidebinding.
Tel de massa
Bij additie is de massa van het polymeer gelijk aan die van de monomeren samen, bij condensatie minder.
Benoem het type in je antwoord
Met de reden erbij: dat is waar de punten aan hangen.
De fout die bijna iedereen maakt
Nylon ontstaat uit twee verschillende monomeren. Is dat additie?
Het woord additie klinkt als toevoegen, maar het betekent hier dat er niets afgaat. Bij nylon reageert een zuurgroep met een aminegroep en komt er per koppeling een watermolecuul vrij. Dat maakt het een condensatiepolymerisatie, met amidebindingen in de keten.
Hydrolyse is de weg terug
Met water kun je een condensatiepolymeer weer afbreken tot zijn monomeren; dat heet hydrolyse. Bij een additiepolymeer lukt dat niet, en dat is een van de redenen dat polyetheen zo lang blijft liggen.
Check jezelf
Wat gebeurt er bij additiepolymerisatie?
Welke binding zit er in nylon?
Hoeveel reactieve groepen heeft een monomeer voor condensatiepolymerisatie nodig?
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 9-10-2026.