Transformaties van grafieken
Ongeveer 10 minuten. Schuiven, rekken en spiegelen.
Binnen of buiten de haakjes
Een verandering buiten de functie werkt verticaal en doet wat je verwacht. Plus drie erachter schuift de grafiek drie omhoog.
Een verandering binnen de functie werkt horizontaal en doet het omgekeerde. x min drie schuift de grafiek drie naar rechts.
Vermenigvuldigen buiten de functie rekt verticaal uit. Vermenigvuldigen binnen de functie perst horizontaal samen.
Een minteken buiten de functie spiegelt in de x-as, een minteken voor de x spiegelt in de y-as.
Binnen werkt omgekeerd
Buiten de haakjes verticaal, binnen horizontaal en omgekeerd.
Zo lees je een transformatie af
Kijk of de verandering binnen of buiten de functie staat
Dat bepaalt de richting.
Buiten betekent verticaal
En doet precies wat er staat.
Binnen betekent horizontaal
En doet het tegenovergestelde.
Pas ze toe in de goede volgorde
Eerst binnen, dan buiten.
De fout die bijna iedereen maakt
De grafiek van f van x min 5. Welke kant op?
Om dezelfde uitkomst te krijgen moet x nu vijf groter zijn dan eerst. Daarom verschuift de grafiek naar rechts. Vul maar eens x is 5 in, dan krijg je de waarde die eerst bij x is 0 hoorde.
Test met één punt als je twijfelt
Neem een herkenbaar punt van de oorspronkelijke grafiek en reken uit waar het terechtkomt. Dat is sneller en betrouwbaarder dan de regel uit je hoofd proberen te halen.
Transformaties van grafieken
Check jezelf
f van x plus 2. Welke beweging?
f van x plus 2 binnen de haakjes. Welke beweging?
Min f van x. Wat gebeurt er?
3 maal f van x. Wat gebeurt er?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- transformatie
- Een verschuiving, vermenigvuldiging of spiegeling van een grafiek.
In het examen
- 2025, tijdvak 2vragen 14 en 15ExamenAntwoorden
- 2024, tijdvak 1vraag 6ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.