Naar de inhoud
Inloggen

Wiskunde B vwo

De afgeleide als helling

Ongeveer 10 minuten. Van differentiequotiënt naar differentiaalquotiënt.

De afgeleide is de limiet van het differentiequotiënt als het interval naar nul gaat. Hij geeft de helling van de raaklijn, en daarmee de momentane verandering.

Wat de afgeleide je vertelt

Is de afgeleide positief, dan stijgt de functie. Is hij negatief, dan daalt zij.

Is de afgeleide nul en wisselt hij van teken, dan is er een extreem. Wisselt hij niet, dan is er een buigpunt met horizontale raaklijn.

De tweede afgeleide zegt iets over de bolling. Positief betekent dat de grafiek hol naar boven ligt.

In een context heeft de afgeleide een eenheid, namelijk die van y per die van x.

Koorde wordt raaklijn

raaklijnde limiet van de koordehelling is de afgeleide

Het interval naar nul geeft de afgeleide.

Zo gebruik je de afgeleide

1

Bepaal de afgeleide

Met de rekenregels.

2

Stel hem gelijk aan nul voor extremen

En maak een tekenschema.

3

Vul een x in voor de helling daar

Dat is de richtingscoëfficiënt van de raaklijn.

4

Benoem de eenheid in een context

Die van y per die van x.

De fout die bijna iedereen maakt

De afgeleide is nul in x is 0. Is daar een extreem?

ja, altijdniet altijd

Bij y is x tot de derde is de afgeleide nul in x is 0, maar de functie blijft stijgen. Het teken van de afgeleide wisselt daar niet, dus er is geen extreem maar een buigpunt met horizontale raaklijn.

De tweede afgeleide kan de soort bepalen

Is de eerste afgeleide nul en de tweede negatief, dan is het een maximum. Is de tweede positief, dan een minimum. Is de tweede ook nul, dan moet je alsnog een tekenschema maken.

De afgeleide als helling

Check jezelf

Wat is de afgeleide?

De helling in een punt.

Afgeleide negatief. Wat doet de functie?

De grafiek loopt omlaag.

Afgeleide nul maar geen tekenwisseling. Wat is dat?

De grafiek loopt door.

Wat zegt de tweede afgeleide?

Hol naar boven of naar beneden.

In jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

De begrippen uit deze les

afgeleide
De functie die bij elke x de helling van de oorspronkelijke grafiek geeft.
helling
De steilheid van een grafiek, gegeven door de afgeleide.

Overhoor deze begrippenAlle begrippen van dit vak

In het examen

De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak