Evenredig en omgekeerd evenredig
Ongeveer 10 minuten. Samen groeien of elkaar tegenwerken.
Hoe je het verband herkent
Bij recht evenredig is y gedeeld door x steeds hetzelfde getal. Dat getal is de evenredigheidsconstante.
Bij omgekeerd evenredig is y maal x steeds hetzelfde. Dat product is dan de constante.
De grafiek van een recht evenredig verband is een rechte lijn door de oorsprong. Die van een omgekeerd evenredig verband is een hyperbool.
Het kan ook met een macht. Bij y is c maal x in het kwadraat is y evenredig met het kwadraat van x.
Twee tabellen
Deel of vermenigvuldig en kijk wat gelijk blijft.
Zo bepaal je de constante
Kies een paar bij elkaar horende waarden
Uit de tabel of uit de tekst.
Deel y door x bij recht evenredig
Of vermenigvuldig bij omgekeerd evenredig.
Controleer met een tweede paar
Komt er hetzelfde uit, dan klopt het verband.
Schrijf de formule op
Met die constante erin.
De fout die bijna iedereen maakt
y is omgekeerd evenredig met x in het kwadraat. x wordt drie keer zo groot. Wat doet y?
Omgekeerd evenredig met het kwadraat betekent dat y maal x in het kwadraat gelijk blijft. Wordt x drie keer zo groot, dan wordt het kwadraat negen keer zo groot, dus moet y negen keer zo klein worden om het product gelijk te houden.
Let op waarmee iets evenredig is
Evenredig met x, met het kwadraat van x of met de wortel uit x geeft heel verschillende uitkomsten. Dat staat in de opgave en wordt vaak over het hoofd gezien.
Evenredig en omgekeerd evenredig
Check jezelf
Wat blijft gelijk bij recht evenredig?
Wat blijft gelijk bij omgekeerd evenredig?
Welke grafiek hoort bij recht evenredig?
y is omgekeerd evenredig met x in het kwadraat. x wordt 2 keer zo groot. Wat doet y?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- omgekeerd evenredig
- Een verband waarbij het product van de twee grootheden gelijk blijft.
- recht evenredig
- Een verband waarbij het quotiënt van de twee grootheden gelijk blijft.
In het examen
- 2026, tijdvak 1vragen 15 t/m 17ExamenAntwoorden
- 2025, tijdvak 1vragen 13, 14, 17 en 18ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.