Sensoren en spanningsdelers
Ongeveer 9 minuten. Een weerstand die op licht of warmte reageert, en een deler die dat omzet in een spanning.
Welke kant gaat de uitgang op
In een spanningsdeler verdeelt de bronspanning zich over de twee weerstanden in verhouding tot hun waarde. Over de grootste weerstand staat de grootste spanning, en dat is de hele redenering.
Een LDR heeft bij meer licht een lagere weerstand. Een NTC heeft bij een hogere temperatuur een lagere weerstand, en een PTC juist een hogere.
Welke kant de uitgangsspanning op gaat hangt af van waar je hem afneemt. Neem je hem over de sensor, dan zakt hij als de sensorweerstand zakt, en neem je hem over de vaste weerstand, dan stijgt hij juist.
Een vraag die naar een drempel vraagt wil de weerstandswaarde waarbij de uitgangsspanning een bepaalde waarde haalt. Vul die spanning in de delerformule in en los de onbekende weerstand op.
Waar neem je de spanning af
Neem je hem over de sensor of over de vaste weerstand?
Zo lees je een spanningsdeler
Zoek de sensorweerstand bij de gegeven toestand
Uit de grafiek of tabel bij die lichtsterkte of temperatuur.
Tel de twee weerstanden op
Dat is de totale weerstand van de deler, en daarmee vind je de stroom.
Reken de spanning over het deel uit
Stroom keer die weerstand, of de bronspanning keer de verhouding van de weerstanden.
Zeg welke kant het op gaat
Noem wat er met de sensorweerstand gebeurt en wat er daardoor met de uitgangsspanning gebeurt.
De fout die bijna iedereen maakt
Het wordt lichter op een LDR. Wat doet de spanning over die LDR?
Meer licht geeft een lagere weerstand, en over een kleinere weerstand staat in een deler een kleinere spanning. Zet in je antwoord altijd eerst wat de weerstand doet en daarna wat de spanning doet.
Zeg het in twee stappen
Een antwoord dat meteen over de spanning gaat verliest punten. Schrijf eerst wat er met de weerstand van de sensor gebeurt en dan wat dat met de verdeling van de spanning doet, dan staat de redenering er compleet.
Sensoren en spanningsdelers
Check jezelf
Wat doet een LDR bij meer licht?
Wat doet een NTC bij een hogere temperatuur?
Over welke weerstand in een deler staat de grootste spanning?
Je neemt de uitgang over de vaste weerstand en de sensorweerstand zakt. De uitgangsspanning
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- doorsnede
- Het oppervlak van de dwarsdoorsnede van een draad, in vierkante meter. Bij een ronde draad is dat pi keer de straal in het kwadraat.
- geleider
- Een materiaal dat stroom goed doorlaat, dus met een lage soortelijke weerstand. Metalen zijn goede geleiders.
- ldr
- Een weerstand die bij meer licht een lagere waarde heeft. Je gebruikt hem als lichtsensor in een spanningsdeler.
- ntc
- Een weerstand die bij een hogere temperatuur een lagere waarde heeft. Je gebruikt hem als temperatuursensor.
- sensor
- Een onderdeel dat een grootheid uit de omgeving omzet in een elektrisch signaal, bijvoorbeeld een lichtgevoelige weerstand.
- soortelijke weerstand
- Een stofeigenschap die zegt hoe sterk een materiaal de stroom tegenhoudt, in ohm meter. Koper heeft een lage waarde en nichroom een hoge.
- spanningsdeler
- Twee weerstanden in serie waarmee je een deel van de spanning afneemt. Verandert de ene weerstand, dan verandert de afgenomen spanning mee.
In het examen
- 2026, tijdvak 1vragen 8 en 10ExamenAntwoorden
- 2026, tijdvak 2vragen 16 t/m 18ExamenAntwoorden
- 2025, tijdvak 2vraag 1ExamenAntwoorden
- 2024, tijdvak 1vraag 10ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.