De condensator
Ongeveer 9 minuten. Twee platen die lading vasthouden. Opladen gaat snel en daarna steeds langzamer.
Opladen en ontladen
De lading op een condensator is de capaciteit keer de spanning erover. Verdubbel je de spanning, dan verdubbelt de lading, en dat is een recht evenredig verband.
De energie in een condensator is een half keer de capaciteit keer het kwadraat van de spanning. Dat half komt van het oppervlak onder de lijn in de lading-spanningsgrafiek.
Tijdens het opladen is de spanning over de weerstand de bronspanning min de spanning over de condensator. Die verschilt steeds minder, dus de stroom zakt en het opladen gaat steeds langzamer.
De tijdconstante is de weerstand keer de capaciteit, in seconden. Na een tijdconstante is de condensator voor ongeveer tweeënzestig procent opgeladen en na vijf ervan praktisch vol.
Spanning op, stroom af
Hoe voller hij is, hoe kleiner de stroom.
Zo reken je aan een condensator
Zoek de capaciteit en de spanning
Capaciteit in farad, en let op micro en nano. Een microfarad is tien tot de macht min zes farad.
Reken de lading of de energie uit
Lading is capaciteit keer spanning. Energie is een half keer capaciteit keer de spanning in het kwadraat.
Bepaal de tijdconstante
De weerstand keer de capaciteit. Daarmee weet je hoe snel het opladen gaat.
Lees de grafiek met die tijdconstante
Na een tijdconstante zit je op ongeveer tweeenzestig procent, en elk volgende stuk haalt weer dat deel van de rest in.
De fout die bijna iedereen maakt
De spanning over een condensator verdubbelt. Wat doet de opgeslagen energie?
De lading is recht evenredig met de spanning, maar de energie niet. In de energie staat de spanning in het kwadraat, dus twee keer zo veel spanning geeft vier keer zo veel energie.
Een volle condensator laat geen stroom door
Is de condensator opgeladen tot de bronspanning, dan is er geen spanningsverschil meer over de weerstand en dus geen stroom. Vraagt een opgave naar de eindtoestand, dan is de stroom nul en de spanning gelijk aan de bron.
De condensator
Check jezelf
Wat is de capaciteit van een condensator?
De spanning verdubbelt. De opgeslagen energie
Wat is de tijdconstante van een oplaadkring?
Hoe groot is de stroom als de condensator vol is?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- capaciteit
- De lading die een condensator per volt vasthoudt, in farad. De energie erin is een half keer de capaciteit keer het kwadraat van de spanning.
- tijdconstante
- De weerstand keer de capaciteit, in seconden. Na een tijdconstante is een condensator voor ongeveer tweeenzestig procent opgeladen.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.