Naar de inhoud
Inloggen

Natuurkunde vwo

Magnetisch veld en lorentzkracht

Ongeveer 10 minuten. Een bewegende lading in een magnetisch veld voelt een kracht die op allebei loodrecht staat.

Een stroom of een bewegende lading in een magnetisch veld voelt de lorentzkracht. Die staat loodrecht op zowel de beweging als het veld, en de richting vind je met de rechterhandregel.

Richting eerst, grootte daarna

De grootte van de kracht op een stroomdraad is de magnetische inductie keer de stroom keer de lengte in het veld. Staat de draad niet loodrecht op het veld, dan telt alleen de component die dat wel doet.

Bij een losse lading is de kracht de lading keer de snelheid keer de inductie. Beweegt de lading langs de veldlijn, dan is er geen kracht, want dan is er geen loodrechte component.

Omdat de kracht loodrecht op de snelheid staat, verricht hij geen arbeid. De snelheid blijft dus gelijk en het deeltje gaat een cirkelbaan beschrijven.

Stel de lorentzkracht gelijk aan de middelpuntzoekende kracht en de straal van die baan rolt eruit. Een zwaarder of sneller deeltje krijgt een grotere straal, een sterker veld een kleinere.

Drie richtingen loodrecht op elkaar

IxxxxxxxxxxB het vlak inFkracht loodrecht op stroom en op veldgeen loodrechte component betekent geen kracht

Bepaal eerst de richting, dan de grootte.

Zo pak je een lorentzkrachtvraag aan

1

Zet de richtingen van stroom en veld neer

In het vlak, uit het vlak of het vlak in. Gebruik puntjes en kruisjes.

2

Zoek de richting van de kracht

Met de rechterhandregel, en loodrecht op beide. Bij een negatieve lading draait het antwoord om.

3

Pak alleen de loodrechte component

Staat de draad onder een hoek, dan telt alleen het deel dat loodrecht op het veld staat.

4

Reken de grootte uit

Inductie keer stroom keer lengte bij een draad, of lading keer snelheid keer inductie bij een deeltje.

De fout die bijna iedereen maakt

Een elektron beweegt precies langs een veldlijn. Hoe groot is de lorentzkracht?

maximaal, het beweegt in het veldklopt niet

De lorentzkracht hangt af van de component van de snelheid die loodrecht op het veld staat. Beweegt het deeltje langs de veldlijn, dan is die component nul en voelt het geen kracht, hoe sterk het veld ook is.

Geen arbeid betekent een constante snelheid

Omdat de kracht altijd loodrecht op de beweging staat, verandert alleen de richting. Vraagt een opgave naar de snelheid of de kinetische energie in een magnetisch veld, dan is het antwoord dat die gelijk blijft.

Magnetisch veld en lorentzkracht

Check jezelf

Waar staat de lorentzkracht op?

Hij staat loodrecht op beide, en daarom verricht hij geen arbeid.

Een lading beweegt langs een veldlijn. De kracht is

Er is geen component van de snelheid loodrecht op het veld.

Wat gebeurt er met de snelheid van een deeltje in een magnetisch veld?

De kracht verricht geen arbeid, dus de kinetische energie en daarmee de snelheid blijven gelijk.

Een sterker veld bij dezelfde snelheid geeft welke baanstraal?

Een grotere kracht naar het middelpunt buigt het deeltje scherper, dus de straal wordt kleiner.

In jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

De begrippen uit deze les

lorentzkracht
De kracht op een bewegende lading of een stroomdraad in een magnetisch veld. Hij staat loodrecht op zowel de beweging als het veld.
magnetische inductie
De sterkte van een magnetisch veld, in tesla. Hij bepaalt samen met de stroom en de lengte de kracht op een draad.

Overhoor deze begrippenAlle begrippen van dit vak

In het examen

De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak