Naar de inhoud
Inloggen

Natuurkunde havo

Meten met de juiste meter

Ongeveer 8 minuten. Een stroommeter in serie, een spanningsmeter parallel. Andersom meet je niets of blaas je iets op.

Een stroommeter zet je in serie, want de stroom moet er doorheen. Een spanningsmeter zet je parallel, want die meet het verschil over een onderdeel.

Bereik en nauwkeurigheid

Kies een bereik dat net groter is dan wat je verwacht. Te ruim kiezen kost cijfers achter de komma, te krap kiezen geeft een overbelasting.

De schaalverdeling bepaalt je onzekerheid. Bij een analoge meter neem je vaak de helft van de kleinste streep, bij een digitale meter het laatste cijfer.

Een meter zelf verandert de schakeling een beetje. Een spanningsmeter heeft een heel hoge weerstand en een stroommeter juist een heel lage, zodat die invloed klein blijft.

Bij lengtes werk je met een schuifmaat als een liniaal te grof is. Die leest tot op een tiende millimeter, en dat scheelt bij een draaddikte alles.

Serie of parallel aansluiten

AVin serieparallel over het lampje

De A zit in de weg van de stroom, de V ernaast.

Zo meet je netjes

1

Kies de meter en de stand

Gelijkspanning of wisselspanning, en het bereik dat bij je verwachting past.

2

Sluit aan met de schakelaar uit

Stroommeter in de kring, spanningsmeter over het onderdeel.

3

Lees af op ooghoogte

Bij een analoge meter voorkomt dat een afleesfout van een hele streep.

4

Noteer met onzekerheid

Bijvoorbeeld 6,0 volt plus of min 0,1 volt. Daarmee weet een lezer hoe hard je getal is.

De fout die bijna iedereen maakt

Je zet een stroommeter parallel over een lampje. Wat gebeurt er?

je meet de stroom door het lampjeklopt niet

Een stroommeter heeft een heel lage weerstand. Zet je hem parallel, dan loopt bijna alle stroom via de meter in plaats van door het lampje. Het lampje dooft en de meter of de zekering kan het begeven.

Onzekerheid hoort bij de meting

Een digitale meter die 6,02 toont is niet nauwkeuriger dan zijn specificatie. Schrijf je meting op met het aantal cijfers dat de meter waarmaakt, niet met alles wat het schermpje toont.

Meten met de juiste meter

Check jezelf

Hoe sluit je een spanningsmeter aan?

Hij meet het verschil over een onderdeel, dus parallel.

Waarom heeft een stroommeter een lage weerstand?

Hij staat in de kring, dus een hoge weerstand zou de stroom zelf verkleinen.

Welk bereik kies je?

Dan haal je de meeste cijfers zonder overbelasting.

In jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

De begrippen uit deze les

bereik
De grootste waarde die een meter kan aanwijzen. Een te groot bereik kost nauwkeurigheid en een te klein bereik geeft geen uitslag.
schaalverdeling
De afstand tussen twee streepjes op een meter, uitgedrukt in de gemeten grootheid. Die bepaalt hoe nauwkeurig je kunt aflezen.
schuifmaat
Een meetinstrument voor kleine lengtes, nauwkeuriger dan een lineaal. Je leest de hoofdschaal en de nonius samen af.
spanningsmeter
Een meter die je parallel aansluit om de spanning over een onderdeel te meten. Hij heeft zelf een heel grote weerstand.
stroommeter
Een meter die je in serie opneemt om de stroomsterkte te meten. Hij heeft zelf een heel kleine weerstand.

Overhoor deze begrippenAlle begrippen van dit vak

In het examen

De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak