Geluid, toonhoogte en geluidsniveau
Ongeveer 9 minuten. De decibelschaal telt niet op zoals je zou verwachten. Tien erbij is tien keer zo veel energie.
Waarom decibel zo raar telt
Je oor spant een enorm bereik: van net hoorbaar tot pijnlijk zit een factor van ongeveer duizend miljard in intensiteit. Een gewone schaal zou onwerkbaar zijn.
Daarom wordt er geteld in decibel. Elke 10 decibel erbij betekent tien keer zo veel intensiteit, en elke 3 decibel ongeveer een verdubbeling.
Twee even harde bronnen samen geven dus geen verdubbeling van het getal, maar ongeveer 3 decibel erbij. Twee machines van 80 decibel komen samen op ongeveer 83.
Boven de 80 decibel kan langdurig geluid je gehoor beschadigen, en dat gaat niet over. Beschadigde haarcellen in je slakkenhuis groeien niet terug.
Tien decibel is tien keer zo veel
Elke tien decibel is een factor tien in intensiteit.
Zo redeneer je met decibel
Tel in stappen van tien
Van 50 naar 70 decibel is twee stappen, dus honderd keer zo veel intensiteit.
Gebruik drie decibel voor verdubbeling
Twee identieke bronnen samen geven ongeveer drie decibel erbij, niet het dubbele getal.
Let op de afstand
Twee keer zo ver van een puntbron geeft vier keer zo weinig intensiteit, dus ongeveer zes decibel minder.
Koppel het aan de norm
Vergelijk je uitkomst met de grenswaarde uit de opgave, bijvoorbeeld tachtig decibel op de werkvloer.
De fout die bijna iedereen maakt
Twee machines van elk 80 decibel staan naast elkaar. Hoeveel decibel samen?
Decibels tel je niet op. De intensiteiten tel je op, en die verdubbeling komt overeen met ongeveer drie decibel erbij. Honderdzestig decibel bestaat in de praktijk niet eens.
Gehoorschade komt niet terug
Bij vragen over geluid op het werk of in de uitgaansbranche is het antwoord bijna altijd een combinatie van de bron aanpakken, de afstand vergroten en de blootstellingstijd beperken.
Geluid, toonhoogte en geluidsniveau
Check jezelf
Hoeveel keer zo veel intensiteit is 20 decibel erbij?
Twee gelijke bronnen samen geven hoeveel decibel erbij?
Wat bepaalt de toonhoogte?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- decibel
- De eenheid van geluidsniveau. De schaal is logaritmisch, dus je mag decibellen niet bij elkaar optellen.
- geluidsniveau
- Hoe hard geluid klinkt, in decibel. Tien decibel erbij voelt ongeveer twee keer zo hard maar is tien keer zo veel intensiteit.
- intensiteit
- Het geluidsvermogen per vierkante meter, in watt per vierkante meter. Twee keer zo ver weg geeft vier keer zo weinig intensiteit.
In het examen
- 2026, tijdvak 1vraag 12ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.