Zekering, aarding en kortsluiting
Ongeveer 9 minuten. Drie beveiligingen, elk tegen een ander gevaar.
Wat er fout kan gaan
Bij kortsluiting raken de plus en de min elkaar zonder apparaat ertussen. De weerstand is dan bijna nul, en volgens U = I × R wordt de stroom dus enorm. De draad wordt heet en dat geeft brand.
Een zekering of een automaat in de meterkast onderbreekt de kring zodra er te veel stroom loopt. Een gewone groep in huis is 16 ampère. Zet je er te veel apparaten op, dan slaat hij af.
Een aardlekschakelaar vergelijkt de stroom die heen gaat met de stroom die terugkomt. Scheelt dat meer dan 30 milliampère, dan loopt er stroom weg, bijvoorbeeld door een mens, en schakelt hij binnen een fractie van een seconde uit.
De aarddraad is de derde, geelgroene draad. Die leidt stroom van een metalen kast veilig naar de aarde, zodat die kast niet onder spanning komt te staan als er een draad losraakt.
Drie beveiligingen, drie gevaren
De zekering redt de draad, de aardlekschakelaar redt de mens.
Zo redeneer je bij een storing
Kijk wat er is uitgeschakeld
Eén groep eruit wijst op te veel stroom of kortsluiting in die groep. De aardlek eruit betekent dat er ergens stroom weglekt.
Tel het vermogen op
Alle apparaten op een groep samen bepalen de stroom. Gebruik I = P ÷ U om te zien of je boven de 16 ampère komt.
Zoek het laatste wat erbij kwam
Sloeg hij af toen je iets aanzette, dan weet je waar je moet kijken.
Herstel pas als het veilig is
Eerst het apparaat eruit, dan pas de schakelaar terug. Andersom maak je dezelfde fout nog een keer.
De fout die bijna iedereen maakt
Waartegen beschermt een zekering van 16 ampère?
Door een mens loopt bij aanraking vaak maar tientallen milliampère, en dat is al gevaarlijk, maar veel te weinig om een zekering van 16 ampère te laten afslaan. Daar is de aardlekschakelaar voor, die reageert al bij 30 milliampère.
Rekenen met vermogen
Gebruik I = P ÷ U om te zien hoeveel stroom een apparaat trekt. Een waterkoker van 2000 watt op 230 volt trekt ongeveer 8,7 ampère, dus twee tegelijk op één groep gaat net niet.
Zekering, aarding en kortsluiting
Check jezelf
Wat gebeurt er bij kortsluiting?
Bij welke stroom schakelt een aardlekschakelaar uit?
Wat doet de aarddraad?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- aarddraad
- De geelgroene draad die stroom van een metalen kast naar de aarde leidt, zodat die kast niet onder spanning komt.
- aardlekschakelaar
- Een beveiliging die uitschakelt als er stroom weglekt, bij een verschil van 30 milliampère. Die beschermt mensen.
- kortsluiting
- Plus en min raken elkaar zonder apparaat ertussen. De weerstand is dan bijna nul en de stroom enorm.
- zekering
- Een beveiliging die de kring onderbreekt bij te veel stroom. Een gewone groep in huis is 16 ampère.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.