Energie omzetten en rendement
Ongeveer 9 minuten. Energie raakt nooit op, maar wel een stuk minder bruikbaar.
Rekenen met energie
Het vermogen is het aantal joule per seconde, en dat meet je in watt. De energie reken je uit met E = P × t, met het vermogen in watt en de tijd in seconden.
Een lamp van 10 watt die een uur brandt gebruikt 10 keer 3600 is 36000 joule, dus 36 kilojoule.
Het rendement is de nuttige energie gedeeld door de toegevoerde energie, keer honderd procent. Een ledlamp haalt daar veel meer van dan een gloeilamp, die het meeste in warmte stopt.
Op je energierekening staan kilowattuur. Eén kilowattuur is het verbruik van 1000 watt gedurende een uur.
Waar de energie van een lamp heen gaat
Het gele deel is het rendement.
Zo reken je een rendement uit
Zoek de toegevoerde energie
Dat is wat erin gaat, bijvoorbeeld de elektrische energie met E = P × t.
Zoek de nuttige energie
Dat is het deel dat doet wat je wil, bijvoorbeeld het licht of de warmte in het water.
Deel en maak er procent van
Nuttig gedeeld door toegevoerd, keer honderd. 180 van de 600 joule is 30 procent.
Controleer of het onder de honderd blijft
Een rendement boven de honderd procent kan niet. Kom je daarboven, dan heb je nuttig en toegevoerd omgedraaid.
De fout die bijna iedereen maakt
Een apparaat krijgt 600 joule en levert 180 joule nuttig. Wat is het rendement?
Nuttig staat boven de streep en toegevoerd eronder. Komt er meer dan honderd procent uit, dan zou het apparaat energie maken, en dat kan niet. Dat is meteen je controle.
De rest is bijna altijd warmte
Vraagt een opgave wat er met de verloren energie gebeurt, dan is het antwoord bijna altijd warmte aan de omgeving. Bij een motor ook geluid en trilling, maar het meeste is warmte.
Energie omzetten en rendement
Check jezelf
Een lamp van 10 watt brandt een uur. Hoeveel energie is dat?
Toegevoerd 600 joule, nuttig 180 joule. Wat is het rendement?
Wat gebeurt er met de energie die niet nuttig is?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- kilowattuur
- De eenheid van energie op je energierekening. Eén kilowattuur is 3,6 megajoule.
- rendement
- De nuttige energie gedeeld door de toegevoerde energie, in procent. Het kan nooit boven de honderd komen.
- vermogen
- Het aantal joule per seconde, gemeten in watt. Vermogen keer tijd geeft de energie.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.