Warmte die wegloopt
Ongeveer 8 minuten. Drie manieren waarop warmte zich verplaatst, en drie manieren om dat tegen te houden.
Waar de warmte in een huis weggaat
Bij geleiding geven de deeltjes hun trilling aan elkaar door. Metalen doen dat goed, lucht juist heel slecht. Daarom isoleert stilstaande lucht zo goed.
Bij stroming neemt de warme lucht of het warme water de warmte mee omhoog. Een radiator verwarmt een kamer zo, niet door de kamer aan te stralen.
Bij straling komt de warmte als onzichtbare straling door de ruimte. Zo bereikt de warmte van de zon de aarde, en zo voel je een kachel al voor je hem aanraakt.
Isolatie werkt door stilstaande lucht op te sluiten. Dubbel glas heeft een spouw, een dikke jas vangt lucht in de vezels, en spouwmuurisolatie doet hetzelfde in een muur.
Drie manieren waarop warmte gaat
Isolatie werkt tegen de eerste twee, door lucht stil te zetten.
Zo kijk je naar een warmteprobleem
Zoek waar warm en koud elkaar raken
Daar gaat de warmte weg. Bij een huis zijn dat het dak, de muren, de ramen en de kieren.
Vraag welke manier het is
Door de muur heen is geleiding, langs een kier is stroming, en van een kachel af is straling.
Kies de maatregel die erbij past
Tegen geleiding helpt isolatiemateriaal, tegen stroming helpt dichten, tegen straling helpt een reflecterende laag.
Reken uit wat het oplevert
Minder warmteverlies betekent minder gas, en dat kun je in euro per jaar uitrekenen.
De fout die bijna iedereen maakt
Waarom isoleert een dikke winterjas zo goed?
Niet de stof isoleert, maar de lucht die erin opgesloten zit. Lucht geleidt heel slecht zolang hij niet kan stromen. Daarom is een natte jas waardeloos: het water heeft de lucht verdrongen en water geleidt juist goed.
Warmte gaat nooit vanzelf omhoog in temperatuur
Warmte stroomt altijd van warm naar koud, nooit andersom. Een koelkast lijkt dat te doen, maar die gebruikt er elektrische energie voor.
Warmte die wegloopt
Check jezelf
Hoe verwarmt een radiator een kamer vooral?
Wat isoleert in dubbel glas?
Welke manier van warmtetransport werkt ook door leegte?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- geleiding
- Warmtetransport doordat de deeltjes hun trilling aan elkaar doorgeven. Metalen doen dat goed, lucht slecht.
- isolatie
- Materiaal dat warmte tegenhoudt door stilstaande lucht op te sluiten, zoals in dubbel glas of een dikke jas.
- stroming
- Warmtetransport doordat warme lucht of warm water opstijgt en de warmte meeneemt.
- warmtestraling
- Warmtetransport zonder stof ertussen. Zo bereikt de warmte van de zon de aarde.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.