De bouw van een atoom
Ongeveer 8 minuten. Een kern met bijna alle massa, en elektronen die bijna niets wegen.
Wat de getallen betekenen
Een proton heeft een positieve lading, een elektron een negatieve en een neutron geen. In een neutraal atoom zijn er evenveel protonen als elektronen.
Het atoomnummer is het aantal protonen. Dat bepaalt welke stof het is: elk atoom met zes protonen is koolstof, altijd.
Het aantal neutronen kan wel verschillen. Zulke varianten heten isotopen, en sommige daarvan zijn radioactief.
De kern is ongelooflijk klein ten opzichte van het hele atoom. Was de kern een knikker in het midden van een voetbalveld, dan zouden de elektronen ergens op de tribune zijn.
Kern en elektronen
De tekening klopt niet op schaal. In het echt is de kern veel kleiner.
Zo lees je een atoom af
Kijk naar het atoomnummer
Dat is het aantal protonen, en daarmee weet je welke stof het is.
Tel de elektronen
In een neutraal atoom zijn dat er evenveel als protonen.
Zoek het massagetal
Dat is het aantal protonen plus neutronen. Het verschil met het atoomnummer geeft het aantal neutronen.
Controleer de lading
Mist er een elektron, dan is het deeltje positief geladen en heet het een ion.
De fout die bijna iedereen maakt
Waar zit bijna alle massa van een atoom?
Een elektron weegt bijna niets vergeleken met een proton of een neutron. De massa zit dus vrijwel helemaal in de kern, terwijl die kern maar een piepklein deel van de ruimte inneemt.
Het atoomnummer is de identiteit
Verandert het aantal neutronen, dan blijft het dezelfde stof. Verandert het aantal protonen, dan is het een andere stof geworden. Dat laatste gebeurt alleen bij kernreacties.
De bouw van een atoom
Check jezelf
Welk deeltje heeft geen lading?
Wat zegt het atoomnummer?
Een atoom heeft 6 protonen en 8 neutronen. Wat is het massagetal?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- atoomkern
- Het kleine midden van een atoom met de protonen en neutronen. Daar zit bijna alle massa.
- atoomnummer
- Het aantal protonen in de kern. Elk atoom met zes protonen is koolstof.
- elektron
- Een negatief geladen deeltje dat om de kern beweegt en bijna niets weegt.
- neutron
- Een deeltje in de kern zonder lading. Het aantal kan per isotoop verschillen.
- proton
- Een positief geladen deeltje in de kern. Het aantal protonen bepaalt welke stof het is.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.