Moleculen in drie fasen
Ongeveer 8 minuten. Dezelfde moleculen, drie manieren waarop ze bij elkaar liggen.
Wat er bij verwarmen gebeurt
Verwarmen betekent dat de moleculen harder gaan bewegen. Bij het smeltpunt laten ze hun vaste plaats los, bij het kookpunt laten ze elkaar helemaal los.
De moleculen zelf veranderen niet. Water is als ijs, als vloeistof en als damp hetzelfde molecuul, alleen de manier waarop ze bij elkaar liggen verschilt.
De overgangen heten smelten en stollen, verdampen en condenseren. Verdampen kan ook onder het kookpunt, en daarom droogt de was ook bij tien graden.
Tijdens een faseovergang blijft de temperatuur gelijk, ook al gaat de verwarming door. Alle energie gaat dan in het losmaken van de moleculen.
Drie manieren van liggen
De bolletjes zijn in alle drie dezelfde moleculen.
Zo lees je een opwarmgrafiek
Zoek de vlakke stukken
Daar verandert de temperatuur niet terwijl er wel warmte bij komt. Dat is een faseovergang.
Lees de temperatuur af
Het eerste vlakke stuk ligt op het smeltpunt, het tweede op het kookpunt.
Benoem wat er gebeurt
Voor het eerste vlakke stuk is de stof vast, ertussen vloeibaar, erna gas.
Vergelijk met de tabel
Zoek de stof op bij het gevonden smeltpunt. Zo weet je welke stof het is.
De fout die bijna iedereen maakt
Water kookt en je zet het vuur hoger. Wat doet de temperatuur?
Tijdens een faseovergang gaat alle toegevoerde energie in het losmaken van de moleculen. De temperatuur blijft daardoor gelijk tot het laatste water is verdampt.
Verdampen kan altijd
Koken gebeurt alleen bij het kookpunt, maar verdampen kan bij elke temperatuur. Daarom droogt natte was ook in de winter, alleen langzamer.
Moleculen in drie fasen
Check jezelf
Hoe liggen de moleculen in een vloeistof?
Hoe heet de overgang van gas naar vloeistof?
Wat gebeurt er met de temperatuur tijdens het smelten?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- condenseren
- De overgang van gas naar vloeistof, zoals damp die op een koude ruit neerslaat.
- faseovergang
- De overgang tussen vast, vloeibaar en gas. Tijdens zo een overgang blijft de temperatuur gelijk.
- kookpunt
- De temperatuur waarbij een vloeistof gaat koken. Bij water is dat 100 graden.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.