Naar de inhoud
Inloggen

Economie vwo

Zelfbinding, reputatie en herhaling

Ongeveer 10 minuten. Minder keuze maakt je soms sterker.

Met zelfbinding haal je vrijwillig een eigen keuze weg, en juist daardoor wordt je belofte of dreiging geloofwaardig. Herhaling, reputatie en sociale normen veranderen de pay-offs en dus de uitkomst.

Vier manieren om een spel te kantelen

Zelfbinding. Een contract met een boete maakt afwijken duur, dus weet de ander dat je het niet doet.

Geloofwaardige dreiging. Een dreigement telt alleen als uitvoeren voor de dreiger niet slechter is dan niet uitvoeren.

Reputatie. Wie zich in eerdere rondes betrouwbaar toonde, krijgt in latere rondes meer vertrouwen en dus andere pay-offs.

Sociale normen. Als afwijken schaamte of uitsluiting kost, verandert dat de getallen in de matrix zelf.

Binding tegenover flexibiliteit

bindingde ander vertrouwt jeje kunt niet meer wegflexibiliteitje kunt meebewegenmaar belooft niets hardbij een lange relatie is dit steeds de afruildenk aan een arbeidscontract of een kartel

Wat je wint aan vertrouwen, verlies je aan ruimte.

Zo beoordeel je een dreiging

1

Zoek de pay-off bij uitvoeren

Wat levert het de dreiger op als hij doorzet.

2

Zoek de pay-off bij inslikken

Dus als hij zijn dreigement laat varen.

3

Vergelijk de twee

Is uitvoeren niet slechter, dan is de dreiging geloofwaardig.

4

Noem de getallen

Een opgave wil het verschil met cijfers erbij zien.

De fout die bijna iedereen maakt

Een bedrijf dreigt met een prijzenoorlog bij toetreding. Geloofwaardig?

ja, ze zeggen hette makkelijk

Een prijzenoorlog kost de zittende partij ook geld. Heeft hij zich vooraf gebonden, bijvoorbeeld met overcapaciteit die hij toch al betaalde, dan wordt uitvoeren goedkoper en de dreiging geloofwaardig.

Zelfbinding kost op papier altijd iets

Daarom valt het op in een matrix. De speler kiest een optie met een lagere pay-off voor zichzelf, en juist daardoor verandert de keuze van de ander in zijn voordeel.

Check jezelf

Wat is zelfbinding?

Zodat de ander je gelooft.

Wanneer is een dreiging geloofwaardig?

De ander rekent het na.

Wat doet een sociale norm met de matrix?

Afwijken kost dan ook iets.

Wat is de afruil bij een lange relatie?

Denk aan een arbeidscontract.

In jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

De begrippen uit deze les

zelfbinding
Jezelf vrijwillig een keuze ontnemen om je belofte of dreiging geloofwaardig te maken.

Overhoor deze begrippenAlle begrippen van dit vak

In het examen

De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak