Naar de inhoud
Inloggen

Economie vwo

Wisselkoersen en het trilemma

Ongeveer 10 minuten. Twee van de drie, nooit alle drie.

Een wisselkoers is de prijs van een munt in een andere munt. Het trilemma zegt dat een land maar twee van de drie kan hebben, namelijk vrij kapitaalverkeer, zelfstandig monetair beleid en een vaste wisselkoers.

Hoe rente en koers aan elkaar hangen

Een hogere nominale rente trekt buitenlands kapitaal aan. Door die vraag naar de munt appreciëert hij.

Een duurdere munt maakt export duurder en import goedkoper. Het saldo op de lopende rekening verslechtert daardoor.

Bij depreciatie gebeurt het omgekeerde. De concurrentiepositie verbetert en het saldo op de lopende rekening neemt toe.

Houdt een land de koers vast en is kapitaal vrij, dan kan de centrale bank de rente niet zelf kiezen. Doet zij dat wel, dan loopt de koers weg.

Het trilemma

vrij kapitaalverkeervaste koerseigen rentekies er tweede derde hoek valt dan altijd af

Twee kun je kiezen, de derde volgt niet.

Zo redeneer je over een renteverhoging

1

Noem de kapitaalstroom

Een hogere rente trekt buitenlands kapitaal aan.

2

Noem het effect op de koers

Meer vraag naar de munt betekent appreciatie.

3

Noem het effect op de handel

Export wordt duurder, import goedkoper.

4

Noem het saldo

Het saldo op de lopende rekening verslechtert.

De fout die bijna iedereen maakt

Een sterke munt is dus goed voor de economie?

ja, sterk klinkt goedniet eenduidig

Appreciatie maakt buitenlandse producten goedkoper, dus de koopkracht stijgt. Tegelijk wordt de export duurder en verslechtert de concurrentiepositie. Welke kant zwaarder weegt hangt af van de vraag in de opgave.

Zeg appreciatie en depreciatie, niet sterker en zwakker

Bij zwevende koersen horen die woorden. Bij vaste koersen heet het revaluatie en devaluatie, want dan is het een besluit en geen marktuitkomst.

Check jezelf

Wat is een wisselkoers?

Bijvoorbeeld euro per dollar.

Hogere rente. Wat doet de munt?

Door de kapitaalinstroom.

Wat doet depreciatie met de export?

De concurrentiepositie verbetert.

Hoeveel van de drie kun je kiezen?

Dat is het trilemma.

In jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

De begrippen uit deze les

depreciatie
Een daling van de waarde van een munt ten opzichte van een andere munt.
trilemma
Dat een land maar twee kan hebben van vrij kapitaalverkeer, eigen rentebeleid en een vaste wisselkoers.
wisselkoers
De prijs van een munt uitgedrukt in een andere munt.

Overhoor deze begrippenAlle begrippen van dit vak

In het examen

De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak