Naar de inhoud
Inloggen

Economie vwo

Speltheorie met matrix en spelboom

Ongeveer 10 minuten. Simultaan, sequentieel of herhaald.

Een simultaan spel zet je in een pay-off matrix, een sequentieel spel in een spelboom. Bij simultaan kiezen spelers tegelijk, bij sequentieel weet de tweede speler wat de eerste deed.

Welke weergave past bij welk spel

In een matrix staat links in elk vakje de opbrengst van de speler links, rechts die van de speler boven. Die volgorde staat in de opgave.

In een spelboom loop je van achteren naar voren. Je bepaalt eerst wat de tweede speler zal doen en pas daarna wat de eerste kiest.

Bij een herhaald spel kunnen spelers elkaar belonen of straffen. Dat verandert de uitkomst, ook al is de matrix per ronde dezelfde.

De spelers hebben in deze examens complete informatie. Zij kennen dus alle opbrengsten, ook die van de ander.

Matrix en spelboom

simultaan3 ; 35 ; 11 ; 52 ; 2sequentieel4 ; 21 ; 3in de matrix kies je tegelijkin de boom reken je van achter naar voren

Twee weergaven, twee manieren van oplossen.

Zo los je een spelboom op

1

Begin bij de laatste keuze

Wat kiest de tweede speler in elke tak.

2

Streep de takken weg die hij niet kiest

Dan blijft per tak één uitkomst over.

3

Ga een stap terug

De eerste speler kiest nu tussen die overgebleven uitkomsten.

4

Lees het pad af

De keuzes samen zijn de uitkomst van het spel.

De fout die bijna iedereen maakt

Mag je een spelboom van voor naar achter oplossen?

ja, zo speel je hem ookfout

De eerste speler kan alleen goed kiezen als hij weet wat de tweede daarna doet. Daarom bepaal je eerst de keuze van de tweede speler in elke tak, en pas met die kennis kiest de eerste.

Let op welke speler links staat

In de meeste matrices staat links in een vakje de opbrengst van de rijspeler. Staat het in de opgave andersom, dan wisselt alles om en klopt je hele analyse niet meer.

Check jezelf

Waarin zet je een simultaan spel?

Beide spelers kiezen tegelijk.

Hoe los je een spelboom op?

Je begint bij de laatste keuze.

Wat betekent complete informatie?

Ook die van de ander.

Wat verandert bij herhaling?

Daardoor kan samenwerken lonen.

In jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

De begrippen uit deze les

pay-off matrix
Een tabel met de opbrengsten van beide spelers in een simultaan spel.
sequentieel spel
Een spel waarin de spelers na elkaar kiezen.
simultaan spel
Een spel waarin de spelers tegelijk kiezen.
spelboom
Een boomdiagram waarin de keuzes in een sequentieel spel na elkaar staan.

Overhoor deze begrippenAlle begrippen van dit vak

In het examen

De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak