Staatsschuld en het stabiliteitspact
Ongeveer 10 minuten. Drie procent en zestig procent.
Waarom er een noemer onder staat
Een schuld van honderd miljard is in een grote economie iets anders dan in een kleine. Daarom zet men hem af tegen het bbp.
Daardoor kan de quote dalen terwijl de schuld in euros stijgt. Groeit het bbp harder dan de schuld, dan daalt het percentage vanzelf.
Het pact is een afspraak tussen eurolanden. Het doel is dat één land met een hoge schuld de hele muntunie niet in gevaar brengt.
De normen zijn geen natuurwet. In een crisis wordt er van afgeweken, want anticyclisch beleid vraagt juist om een tekort.
Twee normen
De noemer is in beide gevallen het bbp.
Zo toets je aan het pact
Reken het tekort als percentage van het bbp
Tekort gedeeld door bbp maal honderd.
Vergelijk met drie procent
Daarboven voldoet het land niet aan de norm.
Reken de schuld als percentage van het bbp
Op dezelfde manier.
Vergelijk met zestig procent
En noem de richting waarin het zich beweegt.
De fout die bijna iedereen maakt
De staatsschuld stijgt in euros. Stijgt de schuldquote dan ook?
De quote is een breuk. Groeit de noemer harder dan de teller, dan daalt de uitkomst. Daarom kan een land met economische groei zijn schuldquote verlagen zonder ook maar één euro af te lossen.
Lees of er euros of procenten staan
Een vraag over de schuld en een vraag over de schuldquote hebben verschillende antwoorden. Dat onderscheid wordt juist daarom gevraagd.
Check jezelf
Wat is het begrotingssaldo?
Welke tekortnorm stelt het pact?
Welke schuldnorm stelt het pact?
Hoe kan de quote dalen zonder aflossen?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- begrotingssaldo
- Het verschil tussen ontvangsten en uitgaven van de overheid over een jaar.
- staatsschuld
- Het totaal van alle openstaande schulden van de overheid op een moment.
In het examen
- 2024, tijdvak 1vragen 7 t/m 12ExamenAntwoorden
- 2024, tijdvak 2vragen 13 en 14ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.