Prijsdiscriminatie bij een monopolie
Ongeveer 10 minuten. Verschillende prijzen voor hetzelfde product.
Drie voorwaarden en één effect
De aanbieder moet marktmacht hebben, de groepen uit elkaar kunnen houden en doorverkoop kunnen voorkomen.
Groepen met een inelastische vraag krijgen de hoge prijs, groepen met een elastische vraag de lage.
Het effect is meer afzet en meer winst dan bij één prijs. Een deel van het consumentensurplus wordt winst van de aanbieder.
Bij volledige prijsdiscriminatie vraagt hij van iedereen precies de betalingsbereidheid. Dan verdwijnt het consumentensurplus helemaal.
Het surplus verschuift
Meer prijzen betekent minder consumentensurplus.
Zo herken je prijsdiscriminatie
Controleer of het product hetzelfde is
Anders is het productdifferentiatie.
Zoek de scheiding tussen de groepen
Leeftijd, tijdstip, plaats of een pas.
Controleer of doorverkoop onmogelijk is
Anders lekken de prijzen in elkaar over.
Noem het effect
Hogere winst en een kleiner consumentensurplus.
De fout die bijna iedereen maakt
De aanbieder vraagt twee prijzen. Levert hem dat altijd meer op?
Kunnen kopers met de lage prijs doorverkopen aan kopers met de hoge, dan verdwijnt het verschil en houdt hij één prijs over. Daarom werkt prijsdiscriminatie vooral bij diensten, want die kun je niet doorverkopen.
Hoge prijs waar de vraag inelastisch is
Dat is de hele logica. De groep die toch wel koopt, betaalt meer. De groep die bij een hoge prijs afhaakt, krijgt korting zodat zij ook koopt.
Check jezelf
Wat is nodig voor prijsdiscriminatie?
Welke groep krijgt de hoge prijs?
Wat gebeurt er met het consumentensurplus?
Wat gebeurt er bij volledige prijsdiscriminatie?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- consumentensurplus
- Het verschil tussen wat kopers wilden betalen en wat zij werkelijk betaalden.
- prijsdiscriminatie
- Verschillende prijzen vragen voor hetzelfde product aan verschillende groepen.
In het examen
- 2026, tijdvak 2vraag 3ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.