Naar de inhoud
Inloggen

Economie vwo

Consumenten- en producentensurplus

Ongeveer 10 minuten. De winst die niet op de rekening staat.

Het consumentensurplus is het verschil tussen de betalingsbereidheid en de marktprijs. Het producentensurplus is het verschil tussen de marktprijs en de prijs waarvoor men wil aanbieden. Samen zijn ze het totale surplus.

Twee driehoeken rond de prijs

Op de vraaglijn staat per eenheid de betalingsbereidheid. Alles boven de prijs en onder de vraaglijn is consumentensurplus.

Op de aanbodlijn staat de laagste prijs waarvoor men wil leveren. Alles onder de prijs en boven de aanbodlijn is producentensurplus.

Daalt de prijs, dan groeit het consumentensurplus en krimpt het producentensurplus. Het totaal verandert alleen als de verhandelde hoeveelheid verandert.

De twee driehoeken

PQPeconsumentproducent

De bovenste is van de koper, de onderste van de verkoper.

Zo arceer je een surplus

1

Trek de prijslijn horizontaal

Van de prijsas tot het snijpunt.

2

Pak de ruimte erboven

Tot aan de vraaglijn, dat is het consumentensurplus.

3

Pak de ruimte eronder

Tot aan de aanbodlijn, dat is het producentensurplus.

4

Stop bij de verhandelde hoeveelheid

Rechts daarvan telt niets mee.

De fout die bijna iedereen maakt

Is het consumentensurplus het geld dat kopers betalen?

ja, prijs maal hoeveelheidfout

Prijs maal hoeveelheid is de omzet en dat is een rechthoek. Het surplus is juist het stuk dat de koper niet hoefde te betalen, en dat is de driehoek tussen de vraaglijn en de prijslijn.

Een surplus is altijd een oppervlakte

Bij rechte lijnen reken je het uit als een halve basis maal hoogte. De basis is de hoeveelheid, de hoogte het prijsverschil.

Consumenten- en producentensurplus

Check jezelf

Waar ligt het consumentensurplus?

Het verschil met de betalingsbereidheid.

Wat staat op de aanbodlijn?

Daaronder biedt niemand aan.

De prijs daalt. Het producentensurplus?

Zij houden minder over.

Hoe reken je een surplus uit?

Een halve basis maal hoogte.

In jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

De begrippen uit deze les

producentensurplus
Het verschil tussen de marktprijs en de laagste prijs waarvoor aanbieders willen leveren.
totale surplus
De som van het consumentensurplus en het producentensurplus.

Overhoor deze begrippenAlle begrippen van dit vak

In het examen

De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak