Naar de inhoud
Inloggen

Economie vwo

Prijs en afzet per marktvorm

Ongeveer 10 minuten. Dezelfde regel, vier uitkomsten.

In elke marktvorm geldt dezelfde regel voor maximale winst, namelijk MO is gelijk aan MK. Wat verschilt, is hoe de vraaglijn van de individuele aanbieder eruitziet, en daarmee de prijs die hij kan vragen.

Waar de uitkomsten uiteenlopen

Bij volkomen concurrentie is de vraaglijn van de aanbieder horizontaal. MO is gelijk aan de prijs, dus produceert hij tot MK gelijk is aan P.

Op lange termijn verdwijnt daar de overwinst, want nieuwe aanbieders treden toe tot de prijs gelijk is aan de laagste GTK.

Bij monopolistische concurrentie en bij een monopolie loopt de vraaglijn dalend. De prijs ligt dan boven de marginale kosten.

In een oligopolie hangt de uitkomst af van wat de ander doet. Daar komt domein F bij kijken, want dat is een spel.

Prijsnemer en prijszetter

P is MOvolkomen concurrentiemet marktmachtrechts ligt de prijs boven de marginale kosten

Dezelfde regel, maar de prijs komt ergens anders vandaan.

Zo bepaal je de uitkomst

1

Teken of denk de vraaglijn van de aanbieder

Horizontaal bij volkomen concurrentie, dalend bij marktmacht.

2

Zoek waar MO gelijk is aan MK

Dat geeft de winstmaximale afzet.

3

Lees de prijs af op de vraaglijn

Recht boven die afzet.

4

Vergelijk met GTK

Ligt de prijs erboven, dan is er winst, eronder verlies.

De fout die bijna iedereen maakt

Een monopolist kan toch elke prijs vragen?

ja, hij is de enigefout

Een monopolist kiest een punt op de vraaglijn, niet een prijs los van de markt. Vraagt hij meer, dan verkoopt hij minder. Zijn macht zit erin dat hij dat punt zelf mag kiezen, niet dat de vraag verdwijnt.

Overwinst verdwijnt alleen bij vrije toetreding

Bij volkomen concurrentie en bij monopolistische concurrentie trekt winst nieuwe aanbieders aan, tot de overwinst weg is. Bij een monopolie houdt de toetredingsbarrière die winst juist in stand.

Check jezelf

Welke regel geldt in elke marktvorm?

Voor maximale winst.

Wat gebeurt er op lange termijn bij vrije toetreding?

Nieuwe aanbieders komen erbij.

Waar ligt de prijs bij marktmacht?

Dat is precies de inefficiëntie.

Wat bepaalt de uitkomst in een oligopolie?

Daarom hoort daar speltheorie bij.

In jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

In het examen

De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak