Naar de inhoud
Inloggen

Economie vwo

Het rentebeleid van de centrale bank

Ongeveer 10 minuten. Eén instrument, één doel, en een ondergrens.

De ECB heeft een enkelvoudig mandaat, namelijk prijsstabiliteit. Zij stuurt met de refi-rente, en daarmee uiteindelijk de kredietverlening en de geldhoeveelheid.

Mandaat, instrument en grens

Een enkelvoudig mandaat betekent één doel. De Amerikaanse centrale bank heeft een duaal mandaat, dus prijsstabiliteit én economische groei.

De aangekondigde rente bereikt de bank door te interveniëren op de geldmarkt. Daardoor volgen de markttarieven haar tarief.

Er is een effectieve ondergrens. Wordt de nominale rente te ver negatief, dan gaan mensen hun vermogen contant aanhouden.

Helemaal nul is die grens niet. Contant geld bewaren is onpraktisch en kost ook geld, dus een beetje negatief kan wel.

Van beleidsrente naar inflatie

refi-renteomhoogminderkredietminderbestedingeninflatie daaltelke schakel apart noemenlevert bij een uitlegvraag de punten op

De rente werkt via lenen, niet rechtstreeks op de prijzen.

Zo leg je een renteverhoging uit

1

Begin bij de beleidsrente

Die gaat omhoog.

2

Noem de kredietverlening

Lenen wordt duurder voor banken en voor klanten.

3

Noem de bestedingen

Consumptie en investeringen nemen af.

4

Eindig bij de inflatie

Minder vraag betekent minder prijsdruk.

De fout die bijna iedereen maakt

Kan de nominale rente onbeperkt negatief worden?

ja, de bank bepaalt hemer is een grens

Bij een voldoende negatieve rente wordt contant geld aantrekkelijker dan een rekening. Omdat bewaren zelf ook geld kost, ligt die effectieve ondergrens iets onder nul en niet precies op nul.

Reëel of nominaal, dat scheelt

De centrale bank zet de nominale rente. Bij gegeven inflatieverwachtingen verandert daarmee ook de reële rente, en dat is de rente die de bestedingen stuurt.

Check jezelf

Welk mandaat heeft de ECB?

De FED heeft een duaal mandaat.

Welke rente zet de ECB?

Markttarieven volgen die.

Waarom is er een effectieve ondergrens?

Kasgeld wordt dan aantrekkelijk.

Hoe werkt een renteverhoging op de inflatie?

Minder vraag geeft minder prijsdruk.

In jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

De begrippen uit deze les

ecb
De Europese Centrale Bank, die het monetair beleid voor de eurozone voert.
effectieve ondergrens
De grens waaronder de centrale bank de nominale rente niet verder kan verlagen, omdat mensen dan contant geld aanhouden.
enkelvoudig mandaat
Een opdracht aan een centrale bank met één doel, namelijk prijsstabiliteit.
refi-rente
Het belangrijkste rentetarief waarmee de ECB stuurt.

Overhoor deze begrippenAlle begrippen van dit vak

In het examen

De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak