Ongeveer 10 minuten. Hoe een bank geld maakt door te lenen.
De maatschappelijke geldhoeveelheid is het geld in handen van het publiek, gemeten als M1. Banken scheppen geld doordat een lening en een deposito tegelijk ontstaan.
Lenen maakt geld, aflossen vernietigt het
Als een bank een lening verstrekt, zet zij het bedrag tegelijk op de rekening van de klant. Er komt dus een schuld en een tegoed bij.
Dat tegoed telt mee in M1, dus de geldhoeveelheid groeit. Bij aflossing verdwijnen schuld en tegoed weer en krimpt de geldhoeveelheid.
Een hogere rente van de centrale bank maakt het duurder voor banken om zich te financieren. Zij verstrekken dan minder krediet en de geldgroei vertraagt.
Geld van de ene bankrekening naar de andere verplaatsen schept niets. Alleen nieuwe kredietverlening doet dat.
Een lening maakt een tegoed
Geld ontstaat op het moment van lenen.
Zo redeneer je over geldschepping
1
Kijk of er nieuw krediet wordt verleend
Alleen dan verandert de geldhoeveelheid.
2
Volg beide kanten van de balans
Een lening en een deposito ontstaan samen.
3
Bepaal of M1 groeit of krimpt
Nieuwe kredietverlening doet groeien, aflossen krimpen.
4
Koppel het aan de rente
Een hogere rente remt de kredietverlening en dus de geldgroei.
De fout die bijna iedereen maakt
Leent een bank het geld van spaarders uit?
ja, dat is hun geldniet zo
Bij het verstrekken van een lening ontstaan tegelijk een vordering en een deposito. De bank heeft daar geen spaargeld voor nodig, al moet zij zich wel kunnen financieren en aan kapitaaleisen voldoen.
Overboeken is geen geldschepping
Geld dat van de ene rekening naar de andere gaat verandert M1 niet. Alleen de verandering van het totale krediet telt, en dat is precies wat in een opgave wordt gevraagd.
