Begrotingsbeleid
Ongeveer 10 minuten. Automatisch en met opzet tegen de golf in.
Vanzelf, met opzet, en de keerzijde
In een dip stijgen de uitkeringen en dalen de belastingontvangsten. Dat vult wegvallende bestedingen deels aan, zonder dat iemand iets besluit.
Anticyclisch beleid gaat verder. Hogere uitgaven of lagere belastingen stimuleren, lagere uitgaven of hogere belastingen remmen af.
De keerzijde is dat het tekort oploopt en de schuld groeit. Daar staat tegenover dat bezuinigen in een dip de dip verdiept.
Beleid werkt ook met vertraging. Tegen de tijd dat een investeringsprogramma loopt, kan de economie alweer zijn aangetrokken.
Tegen de golf in
Tegen de conjunctuur in, daarom anticyclisch.
Zo kies je het juiste beleid
Bepaal het teken van de output gap
Negatief betekent stimuleren, positief afremmen.
Kies het instrument
Uitgaven of belastingen, omhoog of omlaag.
Noem het effect op de bestedingen
En daarmee op productie en werkloosheid.
Noem de keerzijde
Een oplopend tekort of een afgeremde economie.
De fout die bijna iedereen maakt
Bij een tekort moet de overheid dus bezuinigen?
Bezuinigen tijdens een laagconjunctuur haalt bestedingen uit een economie die er al te weinig heeft. Dat heet procyclisch beleid en het versterkt de golf. Anticyclisch beleid accepteert dat tekort tijdelijk.
Noem de multiplier als die gevraagd wordt
Een euro extra overheidsuitgaven verhoogt het inkomen met meer dan een euro, omdat de ontvanger een deel weer uitgeeft. Hoe groter het spaarlek en het belastinglek, hoe kleiner dat effect.
Begrotingsbeleid
Check jezelf
Wat is een automatische stabilisator?
Wat doet anticyclisch beleid bij een negatieve output gap?
Wat is procyclisch beleid?
Wat verkleint de multiplier?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- anticyclisch begrotingsbeleid
- Beleid dat tegen de conjunctuur ingaat, dus stimuleren in een dip en afremmen bij hoogconjunctuur.
- automatische stabilisatoren
- Uitgaven en ontvangsten die vanzelf meebewegen met de conjunctuur en de golf dempen.
In het examen
- 2024, tijdvak 2vragen 7, 9 en 10ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.