Consumentensurplus en producentensurplus
Ongeveer 10 minuten. De winst die niet op de rekening staat.
Twee driehoeken bij het evenwicht
Op de vraaglijn staat per eenheid de betalingsbereidheid. Alles boven de marktprijs en onder de vraaglijn is consumentensurplus.
Op de aanbodlijn staat de laagste prijs waarvoor een aanbieder wil leveren. Alles onder de marktprijs en boven de aanbodlijn is producentensurplus.
Daalt de prijs, dan wordt het consumentensurplus groter en het producentensurplus kleiner. Bij een heffing verdwijnt een stuk van beide.
De twee driehoeken
De bovenste is van de koper, de onderste van de verkoper.
Zo arceer je een surplus
Teken de evenwichtsprijs als streep
Horizontaal vanaf de prijsas tot het snijpunt.
Pak de ruimte boven die streep
Tot aan de vraaglijn, dat is het consumentensurplus.
Pak de ruimte eronder
Tot aan de aanbodlijn, dat is het producentensurplus.
Stop bij de verhandelde hoeveelheid
Rechts van het evenwicht telt niets mee.
De fout die bijna iedereen maakt
Is het consumentensurplus het geld dat consumenten betalen?
Prijs maal hoeveelheid is de omzet. Het surplus is juist het stuk dat de koper niet hoefde te betalen, dus de ruimte tussen de vraaglijn en de marktprijs, en dat is een driehoek en geen rechthoek.
Arceer tot aan de evenwichtshoeveelheid
Veel uitwerkbijlagen vragen om een arcering. Loopt jouw gearceerde vlak door tot waar de lijnen de as raken, dan is het te groot en vervalt het punt.
Consumentensurplus en producentensurplus
Check jezelf
Waar ligt het consumentensurplus?
De prijs daalt. Het consumentensurplus?
Wat staat er op de aanbodlijn?
Waarom is de som een beperkte maatstaf?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- consumentensurplus
- Het verschil tussen wat kopers wilden betalen en wat zij werkelijk betaalden.
- producentensurplus
- Het verschil tussen de marktprijs en de laagste prijs waarvoor aanbieders willen leveren.
In het examen
- 2026, tijdvak 1vraag 26ExamenAntwoorden
- 2026, tijdvak 2vragen 5 en 6ExamenAntwoorden
- 2025, tijdvak 1vragen 8 en 10 t/m 12ExamenAntwoorden
- 2025, tijdvak 2vraag 10ExamenAntwoorden
- 2024, tijdvak 2vraag 4ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.