Naar de inhoud
Inloggen

Biologie vwo

DNA dat zichzelf kopieert

Ongeveer 11 minuten. Twee strengen gaan los, en elke streng wordt het sjabloon voor een nieuwe.

Replicatie is semiconservatief: elke nieuwe dubbele helix bestaat uit één oude en één nieuwe streng.

Kopiëren met een sjabloon

De dubbele helix gaat als een rits open. Beide strengen dienen daarna als sjabloon, dus na één ronde zijn er twee complete moleculen waar er één was.

Welke base waar komt, staat vast: A tegenover T en C tegenover G. Daardoor ligt de nieuwe streng volledig vast door de oude, en is kopiëren geen kwestie van kiezen.

DNA-polymerase zet de bouwstenen aan elkaar en controleert onderweg. Toch blijft er af en toe een fout staan, en dat is de bron van mutaties en dus van variatie.

Replicatie gebeurt vóór elke celdeling, in de fase tussen twee delingen. Zonder die kopie zou elke dochtercel maar de helft van het DNA krijgen, en dat is precies wat niet mag gebeuren.

Eén oude, één nieuwe streng

dubbele helixtwee strengen tegen elkaaropenenals een ritsaanvullenA bij T, C bij Gtwee moleculenelk half oud, half nieuw

Daarom heet het semiconservatief: de helft blijft bewaard.

Zo vul je een streng aan

1

Schrijf de gegeven streng op

Let op de richting die erbij staat.

2

Zet onder elke base de partner

A bij T, T bij A, C bij G, G bij C.

3

Controleer op uracil

In DNA staat geen U; die hoort bij RNA.

4

Tel na

Even veel basen als de gegeven streng.

5

Benoem het resultaat

Eén oude en één nieuwe streng samen.

De fout die bijna iedereen maakt

Na replicatie bestaat een nieuw DNA-molecuul uit twee nieuwe strengen.

dat klopt, alles is nieuw gemaaktklopt niet

De oude strengen verdwijnen niet; ze gaan los van elkaar en zitten elk in een ander nieuw molecuul. Dat is wat semiconservatief betekent, en het is in experimenten met zware isotopen ook precies zo aangetoond.

Replicatie en transcriptie door elkaar

Replicatie maakt een kopie van al het DNA en levert DNA op. Transcriptie leest één gen en levert RNA op, met uracil. Zie je een U in het antwoord, dan ging het over transcriptie.

Check jezelf

Wat betekent semiconservatief?

De helft blijft bewaard.

Welke base hoort bij C?

C en G horen bij elkaar.

Wanneer gebeurt replicatie?

Elke dochtercel moet een complete kopie krijgen.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 9-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak