Mitose en meiose naast elkaar
Ongeveer 12 minuten. Twee delingen die er bijna hetzelfde uitzien en een totaal verschillend resultaat hebben.
Waar het verschil zit
Voor beide delingen wordt eerst al het DNA gekopieerd. Bij mitose volgt daarna één deling, waarbij de kopieën van elk chromosoom uit elkaar gaan; de dochtercellen zijn genetisch gelijk aan de moedercel.
Bij meiose volgen twee delingen. In de eerste gaan de chromosomen van elk paar uit elkaar, en dat halveert het aantal. In de tweede gaan pas de kopieën uit elkaar.
Juist in die eerste deling ontstaat variatie. De chromosomen van een paar liggen tegen elkaar en wisselen stukken uit: crossing-over. Daarnaast wordt per paar onafhankelijk verdeeld welke kant op gaat.
Daarom lijkt een broer of zus op je zonder hetzelfde te zijn. Elke geslachtscel is een eigen combinatie, en samen met de willekeur van de bevruchting levert dat een praktisch onuitputtelijk aantal mogelijkheden.
Twee delingen, twee resultaten
Lees bij een vraag eerst of het om groei of om geslachtscellen gaat.
Zo herken je welke deling je ziet
Tel de cellen op het eind
Twee betekent mitose, vier betekent meiose.
Tel de chromosomen
Gehalveerd betekent meiose.
Kijk of chromosomen in paren liggen
Paren tegen elkaar hoort bij de eerste meiotische deling.
Zoek uitwisseling tussen de paren
Crossing-over komt alleen bij meiose voor.
Koppel aan de functie
Groei en herstel tegenover geslachtscellen.
De fout die bijna iedereen maakt
Bij meiose halveert het aantal chromosomen in de tweede deling.
In de eerste deling gaan de chromosomen van elk paar uit elkaar, en dat halveert het aantal. In de tweede gaan de twee kopieën van hetzelfde chromosoom uit elkaar, en dat verandert het aantal chromosomen niet meer.
Twee bronnen van variatie
Noem ze apart: crossing-over wisselt stukken tussen chromosomen van een paar, en onafhankelijke verdeling bepaalt per paar welke kant op gaat. Veel antwoorden noemen alleen de eerste en laten daarmee een punt liggen.
Check jezelf
Hoeveel cellen levert meiose op?
Waar gebeurt crossing-over?
Wat levert mitose op?
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 9-10-2026.