Erbij of keer
Ongeveer 9 minuten. Een lineair verband telt op, een exponentieel verband vermenigvuldigt.
De groeifactor
Bij exponentiele groei heet het getal waarmee je vermenigvuldigt de groeifactor. Verdubbelen is groeifactor 2.
Een groeifactor groter dan 1 betekent groei. Tussen 0 en 1 betekent afname, want dan wordt het elke stap een stukje kleiner.
Bij 5 procent erbij per jaar is de groeifactor 1,05. Bij 5 procent eraf is hij 0,95. Dat is handiger dan steeds optellen en aftrekken.
Twee soorten groei
Aan het begin lijken ze op elkaar. Na een paar stappen loopt de onderste hard weg.
Zo herken je welk verband het is
Trek de getallen van elkaar af
Is het verschil steeds hetzelfde, dan is het lineair. Bij 1, 3, 5, 7 is dat steeds 2.
Deel de getallen op elkaar
Is de uitkomst steeds hetzelfde, dan is het exponentieel. Bij 1, 2, 4, 8 is dat steeds 2.
Kijk naar de grafiek
Lineair geeft een rechte lijn. Exponentieel geeft een kromme die steeds steiler wordt, of juist steeds vlakker bij afname.
Let op de stapgrootte
Dit werkt alleen als de stappen even groot zijn. Staan er in de tabel jaren 0, 1, 2 en dan ineens 5, reken dan eerst terug per jaar.
De fout die bijna iedereen maakt
Iets groeit met 10 procent per jaar. Na 10 jaar is het dus verdubbeld?
Elk jaar reken je 10 procent over een groter bedrag. Je vermenigvuldigt tien keer met 1,1, en dat komt boven de 2,5 uit. Procenten optellen gaat bij exponentiele groei mis.
Van percentage naar groeifactor
Bij een stijging van p procent is de groeifactor 1 plus p gedeeld door 100. Bij een daling is het 1 min dat getal. Daarna kun je gewoon blijven vermenigvuldigen.
Check jezelf
Welke rij is exponentieel?
Wat is de groeifactor bij 20 procent erbij?
Wat is de groeifactor bij 25 procent eraf?
Hoe zie je in een tabel dat een verband lineair is?
In jouw boek
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 26-10-2026.