Naar de inhoud

Wiskunde A havo

Steekproef en betrouwbaarheid

Ongeveer 9 minuten. Een groter aantal repareert een scheve steekproef niet.

Een uitspraak over een hele groep mag alleen als de steekproef aselect is: iedereen had evenveel kans om erin te komen.

Waarom dat zo streng is

Je ondervraagt nooit iedereen. Je pakt een deel en hoopt dat dat deel lijkt op het geheel.

Lijkt het er niet op, dan zit er een systematische scheefheid in en kun je er niets zinnigs uit afleiden. Vraag je alleen bij de sportkantine, dan vind je sporters.

Pas als iedereen evenveel kans had om gekozen te worden, mag je het resultaat doortrekken naar de hele groep.

Van deel naar geheel

de hele groepsteekproefiedereen even veel kansuitspraak over de hele groep

De uitgelichte figuren zijn willekeurig gekozen, niet de makkelijkste of de leukste.

Zo beoordeel je een onderzoek

1

Kijk wie er gevraagd zijn

Niet hoeveel, maar wie. Stonden ze toevallig op straat, of zijn ze echt willekeurig uit de hele groep getrokken?

2

Zoek de groep die ontbreekt

Wie kwam er nooit in aanmerking? Een enquête op een website mist iedereen zonder internet, en een belronde overdag mist wie werkt.

3

Kijk dan pas naar het aantal

Een grotere steekproef maakt de marge kleiner. Maar dat helpt alleen als de steekproef al eerlijk was.

De fout die bijna iedereen maakt

Een onderzoek vroeg alleen mensen bij de ingang van een sportschool, maar wel tienduizend van ze.

zo groot, dus betrouwbaarklopt niet

Een groter aantal maakt een scheve steekproef alleen maar preciezer scheef. Je meet dan heel nauwkeurig hoe sporters erover denken, en dat was de vraag niet.

De marge hoort erbij

Een uitkomst van 52 procent met een marge van 3 procent betekent ergens tussen 49 en 55 procent. Ligt de 50 daar nog binnen, dan kun je niet zeggen dat de meerderheid voor is.

Check jezelf

Wat betekent een aselecte steekproef?

Aselect gaat over hoe je trekt, niet over hoeveel of hoe anoniem. Zonder gelijke kans is de uitkomst scheef.

Een enquête staat op een website over gamen. Waarover zegt die iets?

De groep die je trekt bepaalt waarover je iets mag zeggen. Hier zijn dat alleen de mensen die die site bezoeken.

Wat doet een grotere steekproef wel?

Meer waarnemingen maken je schatting preciezer. Maar als je de verkeerde groep meet, meet je die verkeerde groep gewoon nauwkeuriger.

Uitkomst: 52 procent voor, marge 3 procent. Is de meerderheid voor?

De echte waarde ligt ergens tussen 49 en 55 procent. Onder de 50 is dus niet uitgesloten, en dan kun je geen meerderheid claimen.

Hoort bij jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

En nu?

Alle onderwerpen van wiskunde a havo Of kies een ander vak