Naar de inhoud

Scheikunde vwo

Rekenen met bindingsenergie

Ongeveer 10 minuten. Verbreken kost, vormen levert op. Het verschil tussen die twee is de hele berekening.

Een reactie is bindingen verbreken en nieuwe vormen. Verbreken kost energie, vormen levert energie op, en het verschil is de reactie-energie.

Waarom het altijd een verschil is

Een binding verbreken gaat nooit vanzelf: er moet energie in. Een binding vormen gaat juist met het vrijkomen van energie.

In een reactie gebeurt allebei. Tel op wat het kost om alle bindingen in de beginstoffen te verbreken, en wat het oplevert om alle bindingen in de producten te vormen.

Levert vormen meer op dan verbreken kost, dan komt er netto energie vrij: exotherm, en de reactie-energie is negatief.

De waarden zoek je op in je bronnenboek. Let erop dat de tabel per mol binding geldt, dus vermenigvuldig met het aantal van die binding in de kloppende vergelijking.

Drie stappen

verbreken kostalle bindingen links optellenvormen levert opalle bindingen rechts optellenhet verschil teltkost min levert opmin is exotherm, plus is endotherm

De som gaat altijd over de kloppende vergelijking, dus met de coëfficiënten erbij.

Zo reken je het uit

1

Maak de vergelijking kloppend

Zonder kloppende coëfficiënten tel je het verkeerde aantal bindingen.

2

Teken of benoem de bindingen

Per molecuul: welke bindingen zitten erin en hoeveel. Een dubbele binding is een eigen waarde in de tabel.

3

Tel op wat verbreken kost

Alle bindingen in de beginstoffen, elk maal het aantal.

4

Tel op wat vormen oplevert

Alle bindingen in de producten, op dezelfde manier.

5

Trek af

Kost min levert op. Negatief is exotherm, positief is endotherm.

De fout die bijna iedereen maakt

Een reactie is exotherm. Hoeveel energie kost het om hem op gang te brengen?

niets, er komt juist energie vrijklopt niet

De reactie-energie is het hoogteverschil tussen begin en eind. De activeringsenergie is de berg die ertussen ligt. Benzine levert veel energie op en brandt toch niet vanzelf: de berg moet eerst over.

Twee tekens, twee betekenissen

In de reactie-energie betekent een min dat er energie vrijkomt. Ga daarom nooit af op het woord dat jij er zelf bij denkt, maar op het teken dat uit de som komt, en schrijf er in woorden bij wat dat betekent.

Check jezelf

Bindingen verbreken:

Altijd energie erin. Vormen levert juist op.

De som geeft een negatieve reactie-energie. Wat betekent dat?

Negatief betekent exotherm: de omgeving wordt warmer.

Wat verandert een katalysator in het energiediagram?

Alleen de drempel. Begin en eind liggen waar ze lagen, dus de reactie-energie blijft gelijk.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 9-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak