Naar de inhoud

Scheikunde havo

Waarom water zo hoog kookt

Ongeveer 9 minuten. Een licht molecuul met een kookpunt van 100 graden. Dat hoort niet.

Het kookpunt hangt af van de krachten tussen de moleculen. Waterstofbruggen zijn veel sterker dan gewone vanderwaalskrachten.

Wat er bij koken gebeurt

Bij koken moeten de moleculen los van elkaar komen. De bindingen bínnen een molecuul blijven heel; het gaat om de krachten ertussen.

Hoe groter en zwaarder een molecuul, hoe sterker die vanderwaalskrachten zijn, en hoe hoger het kookt. Dat is de regel.

Water breekt die regel. Het is het lichtste van de drie hiernaast en kookt toch veruit het hoogst, want tussen watermoleculen zitten waterstofbruggen.

Drie kookpunten

kookpunt−161 °CCH₄−60 °CH₂S100 °CH₂Owater is het lichtste en kookt toch het hoogstwaterstofbruggen

Op massa alleen zou water het laagst moeten koken van de drie.

Zo verklaar je een kookpunt

1

Zoek O, N of F met een H eraan

Zit dat erin, dan zijn er waterstofbruggen. Dat is veruit de sterkste van de krachten tussen moleculen.

2

Kijk anders naar de massa

Zonder waterstofbruggen bepalen de vanderwaalskrachten het, en die worden sterker bij een groter molecuul.

3

Zeg het in één zin

Sterkere krachten tussen de moleculen betekent meer energie nodig om ze los te maken, en dus een hoger kookpunt.

De fout die bijna iedereen maakt

Water kookt bij 100 graden. Welke binding verbreek je daarvoor?

de binding tussen O en H in het molecuulklopt niet

De atoombinding binnen H2O verbreken kost veel meer energie en zou geen water meer opleveren. Bij koken laat je alleen de moleculen van elkaar los.

Waterstofbrug is geen binding binnen een molecuul

Ondanks de naam is een waterstofbrug een kracht tússen moleculen. Hij is sterker dan een vanderwaalskracht, maar veel zwakker dan een atoombinding.

Check jezelf

Waarom kookt H2O veel hoger dan H2S?

Zwavel is te weinig elektronegatief voor waterstofbruggen. Water heeft ze wel, en die kosten veel extra energie om te breken.

Welke stof heeft waterstofbruggen?

In ammoniak zit een N met H eraan. Dat is naast O en F de combinatie die waterstofbruggen geeft.

Wat gebeurt er met het kookpunt als een molecuul groter wordt, zonder waterstofbruggen?

Grotere moleculen hebben sterkere vanderwaalskrachten en laten elkaar dus moeilijker los.

Wat verbreek je bij smelten en koken?

De moleculen zelf blijven heel. Daarom is waterdamp nog steeds water.

Hoort bij jouw boek

Kies je methode om te zien in welk hoofdstuk dit bij jou staat.

En nu?

Alle onderwerpen van scheikunde havo Of kies een ander vak