Soorten reacties herkennen
Ongeveer 8 minuten. Tel de stoffen links en rechts, dan weet je het meestal al.
Waarom dit scheelt
Je hoeft niet elke reactie uit je hoofd te leren. De meeste vallen in een handvol vaste soorten, en die herken je aan de vorm van de vergelijking.
Twee stoffen die er één worden is een vorming. Eén stof die er twee of meer worden is een ontleding.
Zit er zuurstof bij en komt er energie vrij, dan heet het een verbranding. En worden er honderden kleine moleculen aan elkaar geknoopt, dan is het een polymerisatie.
Vier vormen om te herkennen
Let niet op welke stoffen het zijn, maar op hoeveel er links en rechts staan.
Zo bepaal je het in 3 stappen
Tel de stoffen aan beide kanten
Twee links en één rechts is een vorming. Eén links en meer rechts is een ontleding.
Kijk of er zuurstof meedoet
Staat er O2 links en komen er CO2 en H2O uit? Dan is het een verbranding, ook al is het óók een vorming.
Let op lange ketens
Staat er rechts één heel groot molecuul dat uit dezelfde stukjes bestaat, dan is het een polymerisatie.
De fout die bijna iedereen maakt
Je verwarmt ijs tot er water is. Is dat een ontledingsreactie?
Bij smelten blijft H2O gewoon H2O; alleen de ordening verandert. Bij een ontleding ontstaan er andere stoffen: water zou dan uiteenvallen in H2 en O2.
Vorming en ontleding zijn elkaars spiegelbeeld
Draai de pijl om en een vorming wordt een ontleding. Zie je dat, dan hoef je er maar één van te onthouden.
Check jezelf
2 H2O → 2 H2 + O2. Welk soort reactie is dit?
C3H8 + 5 O2 → 3 CO2 + 4 H2O. En dit?
Fe + S → FeS. Welk soort?
Wat is kenmerkend voor een polymerisatie?