Impuls en stoot
Ongeveer 10 minuten. Een botsing duurt kort, maar de kracht keer die korte tijd bepaalt alles.
Behoud en verandering
In een botsing tussen twee voorwerpen waarop geen kracht van buiten werkt blijft de totale impuls gelijk. Dat is het behoud van impuls, en het geldt per richting.
Reken daarom altijd met een tekenafspraak. Kies een positieve richting, zet de snelheden met hun teken in de vergelijking en houd die afspraak vast tot het antwoord.
Bij een volkomen elastische botsing blijft ook de kinetische energie gelijk. Bij een volkomen inelastische botsing gaan de voorwerpen samen verder en gaat er kinetische energie in vervorming en warmte.
In een kracht-tijdgrafiek is het oppervlak onder de lijn de stoot. Daarmee vind je de gemiddelde kracht door de stoot door de botsduur te delen.
Dezelfde stoot, twee krachten
Langer duren betekent een kleinere kracht.
Zo reken je aan een botsing
Kies een positieve richting
Zet die erbij in je uitwerking. Snelheden de andere kant op krijgen een minteken.
Schrijf de impuls voor en na op
Massa keer snelheid per voorwerp, met het teken erbij, en tel ze op.
Stel de twee sommen gelijk
Dat is het behoud van impuls. Daaruit volgt de onbekende snelheid.
Controleer met de energie
Vergelijk de kinetische energie voor en na. Die mag kleiner worden, maar nooit groter.
De fout die bijna iedereen maakt
Twee karretjes botsen en gaan samen verder. Blijft de kinetische energie gelijk?
De totale energie blijft gelijk, maar de kinetische energie niet. Bij een inelastische botsing gaat een deel over in vervorming, geluid en warmte. Impuls blijft wel behouden, en dat is de wet waarmee je rekent.
Impuls is een vector, energie niet
Bij impuls hoort een richting en dus een teken, bij kinetische energie niet. Vergeet je het teken bij een tegengestelde snelheid, dan komt er een onmogelijke uitkomst uit en zie je dat meteen.
Impuls en stoot
Check jezelf
Wat is de stoot op een voorwerp?
Wat lees je af aan het oppervlak onder een kracht-tijdgrafiek?
Wat blijft bij elke botsing zonder kracht van buiten gelijk?
Waarom helpt een kreukelzone?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- elastische botsing
- Een botsing waarin behalve de impuls ook de kinetische energie gelijk blijft. Bij een inelastische botsing gaat een deel in vervorming en warmte.
- impuls
- De massa keer de snelheid van een voorwerp, met een richting erbij. In een botsing zonder kracht van buiten blijft de totale impuls gelijk.
- stoot
- De kracht keer de tijd waarin hij werkt. De stoot is precies gelijk aan de verandering van de impuls.
In het examen
- 2026, tijdvak 1vraag 7ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.