Golven en de golfformule
Ongeveer 9 minuten. Een trilling die zich voortplant. Snelheid, frequentie en golflengte hangen aan elkaar vast.
Twee soorten en twee grafieken
In een transversale golf bewegen de deeltjes dwars op de voortplantingsrichting, zoals in een touw. In een longitudinale golf bewegen ze heen en weer in die richting, zoals geluid in lucht.
Een momentopname zet de uitwijking tegen de plaats uit, en daarin lees je de golflengte af. Een trillingsgrafiek van een punt zet de uitwijking tegen de tijd uit, en daarin lees je de trillingstijd af.
De golfsnelheid hangt af van het medium en niet van de frequentie. Zend je een hogere toon door dezelfde lucht, dan wordt alleen de golflengte kleiner.
Bij de overgang naar een ander medium blijft de frequentie gelijk, want de bron bepaalt die. De snelheid en de golflengte veranderen dan wel.
Twee grafieken van dezelfde golf
Zelfde vorm, andere as. Kijk altijd eerst wat er horizontaal staat.
Zo pak je een golfvraag aan
Kijk wat er op de horizontale as staat
Plaats of tijd. Daar hangt af of je een golflengte of een trillingstijd afleest.
Lees de twee bekende grootheden af
Van snelheid, frequentie en golflengte heb je er twee nodig om de derde te vinden.
Zet de eenheden goed
Frequentie in hertz, golflengte in meter. Kilohertz en centimeter eerst omrekenen.
Controleer bij een mediumovergang
De frequentie blijft gelijk. Verandert de snelheid, dan verandert de golflengte in dezelfde verhouding.
De fout die bijna iedereen maakt
Je speelt een hogere toon in dezelfde lucht. Wat gebeurt er met de geluidssnelheid?
De golfsnelheid hoort bij het medium en niet bij de bron. In lucht van dezelfde temperatuur gaat elke toon even snel, dus een hogere frequentie betekent een kleinere golflengte.
De frequentie hoort bij de bron
Gaat een golf van lucht naar water of van het ene touw naar het andere, dan blijft de frequentie gelijk omdat de bron blijft trillen zoals hij trilt. Alles wat verandert is de snelheid en daarmee de golflengte.
Golven en de golfformule
Check jezelf
In welke golf bewegen de deeltjes dwars op de voortplantingsrichting?
Wat lees je af in een momentopname van een golf?
Een golf gaat van lucht naar water. Wat blijft gelijk?
Waarvan hangt de golfsnelheid af?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- golflengte
- De afstand tussen twee punten in een golf die hetzelfde doen, bijvoorbeeld van top tot top.
- golfsnelheid
- Hoe snel een golf zich voortplant, gelijk aan de frequentie keer de golflengte. In lucht is geluid ongeveer 340 meter per seconde.
- longitudinale golf
- Een golf waarin de deeltjes heen en weer bewegen in de richting van de voortplanting, zoals geluid in lucht.
- transversale golf
- Een golf waarin de deeltjes dwars op de voortplantingsrichting bewegen, zoals een golf in een touw.
In het examen
- 2025, tijdvak 1vraag 9ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.