Soortelijke weerstand en geleiders
Ongeveer 9 minuten. Dezelfde draad, maar twee keer zo dik. De weerstand halveert dan.
Wat de weerstand bepaalt
De weerstand is de soortelijke weerstand keer de lengte, gedeeld door de doorsnede. Twee keer zo lang geeft dus twee keer zo veel weerstand, en twee keer zo veel doorsnede geeft de helft.
De soortelijke weerstand is een stofeigenschap en staat in de tabel. Koper en aluminium hebben een lage waarde en geleiden dus goed. Constantaan en nichroom hebben een hoge waarde en worden daarom in verwarmingselementen gebruikt.
Pas op met de doorsnede. Verdubbel je de diameter van een ronde draad, dan wordt de doorsnede vier keer zo groot, want daar staat de straal in het kwadraat.
Bij veel metalen loopt de soortelijke weerstand op met de temperatuur. Een gloeilamp heeft koud dus een lagere weerstand dan wanneer hij brandt.
Langer, dikker, ander materiaal
Lengte werkt omhoog, doorsnede werkt omlaag.
Zo reken je de weerstand van een draad uit
Zoek de soortelijke weerstand op
In de tabel, bij het juiste materiaal en bij de juiste temperatuur. Let op de macht van tien.
Reken de doorsnede uit
Bij een ronde draad is dat pi keer de straal in het kwadraat, in vierkante meter. Een diameter in millimeter reken je dus eerst om.
Vul de formule in
Soortelijke weerstand keer lengte, gedeeld door de doorsnede. Dan komt er ohm uit.
Controleer de orde van grootte
Een koperdraad van een meter in een snoer heeft een weerstand van een fractie van een ohm. Kom je op honderden ohm, dan zit er een fout in.
De fout die bijna iedereen maakt
Je verdubbelt de diameter van een ronde draad. Wat doet de weerstand?
In de formule staat de doorsnede en niet de diameter. Verdubbel je de diameter, dan wordt de doorsnede vier keer zo groot en de weerstand dus vier keer zo klein. Reken altijd eerst de doorsnede uit.
Goed geleiden of juist warm worden
Een vraag over materiaalkeuze gaat bijna altijd over dit onderscheid. Moet er stroom door zonder verlies, dan wil je een lage soortelijke weerstand. Moet er warmte ontstaan, dan juist een hoge.
Soortelijke weerstand en geleiders
Check jezelf
Je maakt een draad twee keer zo lang. Wat doet de weerstand?
Je verdubbelt de diameter van een ronde draad. De weerstand?
Welk materiaal kies je voor een verwarmingselement?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- doorsnede
- Het oppervlak van de dwarsdoorsnede van een draad, in vierkante meter. Bij een ronde draad is dat pi keer de straal in het kwadraat.
- geleider
- Een materiaal dat stroom goed doorlaat, dus met een lage soortelijke weerstand. Metalen zijn goede geleiders.
- soortelijke weerstand
- Een stofeigenschap die zegt hoe sterk een materiaal de stroom tegenhoudt, in ohm meter. Koper heeft een lage waarde en nichroom een hoge.
In het examen
- 2026, tijdvak 1vragen 18, 21 en 22ExamenAntwoorden
- 2026, tijdvak 2vraag 23ExamenAntwoorden
- 2025, tijdvak 1vragen 5 en 6ExamenAntwoorden
- 2025, tijdvak 2vraag 16ExamenAntwoorden
- 2024, tijdvak 2vraag 8ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.