Je beschermen tegen straling
Ongeveer 8 minuten. Afstand, afscherming en tijd. Meer is het niet, en het werkt alle drie.
Bestraald of besmet
Bestraling is dat er straling op je valt. Ga je weg bij de bron, dan houdt het op en neem je niets mee.
Besmetting is dat er radioactief materiaal op of in je zit. Dat gaat met je mee en blijft stralen tot je het eraf wast of tot het vervallen is.
Afstand helpt het snelst. Op twee keer zo ver verdeelt dezelfde straling zich over vier keer zo veel oppervlak, dus de intensiteit wordt vier keer zo klein.
In een ziekenhuis gebruiken ze alle drie tegelijk: een loodschort, een knopje achter een muur en zo kort mogelijk belichten.
Drie knoppen om aan te draaien
Afstand is de goedkoopste van de drie.
Zo beperk je een dosis
Ga verder weg
Dat werkt sterker dan je denkt, want de intensiteit neemt af met het kwadraat van de afstand.
Zet er iets tussen
Kies de afscherming die bij de soort straling past, anders doe je moeite voor niets.
Blijf er korter bij
De dosis is de intensiteit keer de tijd, dus de helft van de tijd is de helft van de dosis.
Voorkom besmetting
Handschoenen, niet eten in de ruimte en achteraf wassen. Dat is iets anders dan afschermen.
De fout die bijna iedereen maakt
Iemand heeft een rontgenfoto laten maken. Is die persoon daarna radioactief?
Bij een foto valt er straling op je, maar er blijft geen radioactief materiaal achter. Alleen bij besmetting zit er iets op of in je lichaam dat zelf blijft stralen.
Twee keer zo ver is vier keer zo zwak
De straling verdeelt zich over een steeds groter oppervlak. Op drie keer zo ver is de intensiteit zelfs negen keer zo klein. Afstand houden is daarom de eerste maatregel.
Je beschermen tegen straling
Check jezelf
Welke drie maatregelen beperken je dosis?
Wat is besmetting?
Je gaat van 1 naar 2 meter afstand. Hoeveel zwakker wordt de straling?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- besmetting
- Radioactief materiaal op of in je lichaam. Dat gaat met je mee en blijft stralen.
- bestraling
- Straling die op je valt. Die stopt zodra je bij de bron weggaat en je neemt niets mee.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.