Dichtheid, drijven en zinken
Ongeveer 9 minuten. Niet het gewicht bepaalt of iets drijft, maar het gewicht per kubieke centimeter.
Waarom een stalen schip blijft drijven
Water heeft een dichtheid van 1,0 gram per kubieke centimeter. Alles wat lichter is per kubieke centimeter drijft, alles wat zwaarder is zinkt.
Staal heeft een dichtheid van ongeveer 7,9 en zinkt dus. Toch drijft een schip, want een schip is grotendeels lucht. Je rekent met de dichtheid van het hele schip, niet van de wand.
Het volume van een blok reken je uit met lengte keer breedte keer hoogte. Van een voorwerp met een rare vorm bepaal je het volume met een maatcilinder, door te kijken hoeveel het water stijgt.
Let op de eenheid. Gram per kubieke centimeter en kilogram per kubieke meter zijn allebei gebruikelijk, en 1,0 gram per kubieke centimeter is 1000 kilogram per kubieke meter.
Drijven of zinken
Kleiner dan 1,0 drijft op water, groter zinkt.
Zo reken je een dichtheid uit
Bepaal de massa
Weeg het voorwerp. Weeg een vloeistof in een beker en trek de lege beker eraf.
Bepaal het volume
Bij een blok is dat lengte keer breedte keer hoogte. Bij een rare vorm meet je hoeveel het water in een maatcilinder stijgt.
Deel massa door volume
Een blokje van 200 gram met een volume van 250 kubieke centimeter heeft een dichtheid van 0,8.
Vergelijk met de vloeistof
0,8 is kleiner dan 1,0, dus dit blokje drijft op water.
De fout die bijna iedereen maakt
Een boomstam weegt 300 kilo en een spijker 10 gram. Wat drijft er?
Of iets drijft hangt niet af van het gewicht maar van het gewicht per kubieke centimeter. Hout zit rond de 0,5 en drijft, ijzer zit op 7,9 en zinkt, hoe klein het stukje ook is.
Zoek de dichtheid op
Dichtheden van de gewone materialen staan in de tabel achterin je boek. Je hoeft ze niet te onthouden, maar van water weet je er één uit je hoofd, en dat is 1,0 gram per kubieke centimeter.
Dichtheid, drijven en zinken
Check jezelf
Een blokje weegt 200 gram en heeft een volume van 250 kubieke centimeter. Wat is de dichtheid?
Drijft dat blokje op water?
Hoe meet je het volume van een onregelmatig voorwerp?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.