Naar de inhoud
Inloggen

Geschiedenis vmbo gl/tl

Dictaturen in het Interbellum

Ongeveer 10 minuten. Hoe je aan een bron ziet of je naar een dictatuur kijkt.

Een dictatuur laat een partij of leider alles bepalen. Je herkent hem aan geen vrije verkiezingen, censuur, een geheime politie, propaganda en persoonsverheerlijking, en in nazi-Duitsland ook aan de rassenleer.

Waar je op let in een bron

Is er een keuze. Zijn er meer partijen en vrije verkiezingen, of staat de uitkomst vast en is er maar een partij toegestaan.

Is er vrije informatie. Bij censuur mag de pers niets kritisch schrijven en krijgt het publiek alleen wat de staat wil laten zien, met propaganda als middel.

Is er angst. Een geheime politie, kampen en vonnissen zonder eerlijk proces houden mensen stil, ook zonder dat er iemand kijkt.

Wie staat centraal. Bij persoonsverheerlijking wordt de leider als onfeilbaar en als redder getoond, in beeld, in liedjes en op school.

Vijf kenmerken in een bron

geen vrije verkiezingencensuur op pers en schoolgeheime politiepropagandapersoonsverheerlijkingeen bron laat zelden alle vijf tegelijk zien

Een kenmerk noemen is niet genoeg, wijs het aan.

Zo gebruik je een bron over een dictatuur

1

Noem het kenmerk

Censuur, propaganda, persoonsverheerlijking of een van de andere.

2

Wijs het aan in de bron

Zeg welk woord of welk beeld dat kenmerk laat zien.

3

Zeg welke staat het is

Nazi-Duitsland, de Sovjet-Unie of een andere, als de bron dat toelaat.

4

Verbind het aan het doel

Macht houden, mensen bang maken of instemming kweken.

De fout die bijna iedereen maakt

Is een dictatuur hetzelfde als een land zonder verkiezingen?

ja, dat is het verschilte smal

Sommige dictaturen hielden wel verkiezingen, maar dan met een partij of met een uitkomst die vastlag. Wat het beeld compleet maakt is de combinatie van geen echte keuze, censuur, een geheime politie en propaganda die de leider verheerlijkt.

Wijs het kenmerk aan in de bron

Een antwoord dat alleen het woord propaganda noemt levert vaak niets op. Zeg welk woord, welk beeld of welke overdrijving in de bron dat kenmerk laat zien, want dat is het punt dat men zoekt.

Dictaturen in het Interbellum

Check jezelf

Wat hoort bij een dictatuur?

Met daarbij geen echte keuze bij verkiezingen.

Wat is persoonsverheerlijking?

Dat gebeurde in beeld, in liedjes en op school.

Wat doe je bij een bron over een dictatuur?

Het aanwijzen is het punt dat men zoekt.

Waarom is geen verkiezingen te smal als antwoord?

De combinatie van kenmerken maakt het beeld compleet.

In jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

De begrippen uit deze les

censuur
Het vooraf controleren en tegenhouden van wat gezegd, geschreven of getoond mag worden.
dictatuur
Een staat waarin een partij of leider alles bepaalt en er geen echte keuze en geen vrije pers is.
fascisme
De ideologie die natie en leider centraal stelt, tegenstanders uitschakelt en de samenleving van bovenaf ordent.
Lebensraum
De nazi-opvatting dat Duitsland recht had op woongebied in het oosten van Europa.
persoonsverheerlijking
Het tonen van de leider als onfeilbaar en als redder van het volk.
rassenleer
De opvatting dat mensen in rangen van rassen zijn in te delen, met de eigen groep bovenaan.

Overhoor deze begrippenAlle begrippen van dit vak

In het examen

De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak