Naar de inhoud
Inloggen

Geschiedenis havo

Tijdvak 8, de industriele samenleving

Ongeveer 11 minuten. Machines veranderen het werk, de stad en uiteindelijk de politiek.

De industriele revolutie legt in de westerse wereld de basis voor een industriele samenleving. Daaruit volgen discussies over de sociale kwestie en een moderne vorm van imperialisme die met die industrialisatie samenhangt.

Machines, arbeiders en kolonien

Met stoom en fabrieken verschuift het werk van huis en werkplaats naar de fabriek. Mensen trekken naar de stad, werken in ploegen en zijn afhankelijk van een loon in plaats van van eigen grond.

De sociale kwestie is de discussie over de armoede en de werkomstandigheden die daarbij horen. Lange dagen, kinderarbeid en slechte huisvesting leiden tot wetten, tot vakbonden en tot politieke stromingen.

Het moderne imperialisme hangt samen met de industrialisatie. Westerse landen willen grondstoffen, afzetmarkten en prestige, en verdelen grote delen van Afrika en Azie onder elkaar.

Let op de samenhang. De fabriek vraagt grondstoffen, de kolonie levert ze, en de winst gaat terug naar de industrie. Een examenvraag vraagt vaak precies om dat verband.

De kringloop van industrie en kolonie

fabriekgrondstoffenafzetmarktwinstde kolonie levert en koopt, de industrie groeitdaar zit het verband tussen de twee aspecten

Industrialisatie en imperialisme hangen aan elkaar.

Zo leg je een verband in dit tijdvak

1

Noem de twee aspecten

Bijvoorbeeld de industriele revolutie en het moderne imperialisme.

2

Zeg welke kant het verband op loopt

De industrie vraagt grondstoffen, en dat is een reden voor koloniale uitbreiding.

3

Maak het concreet

Noem een grondstof, een product of een gebied, zodat het verband niet in het algemene blijft hangen.

4

Sluit af met het gevolg

Wat dit betekende voor arbeiders hier of voor mensen in de kolonie. Daar vraagt de opgave vaak naar.

De fout die bijna iedereen maakt

Wat is de sociale kwestie?

de strijd tussen landen om kolonienklopt niet

De sociale kwestie gaat over de positie van arbeiders in eigen land, niet over de verdeling van kolonien. Die verwarring kost punten omdat beide aspecten in hetzelfde tijdvak vallen en met dezelfde industrialisatie te maken hebben.

Modern imperialisme is niet hetzelfde als expansie

De overzeese expansie van tijdvak 5 ging om handelsposten en routes. Het moderne imperialisme van tijdvak 8 gaat om bestuur over grote gebieden en hangt samen met de industrie. Dat onderscheid wordt vaak gevraagd.

Tijdvak 8, de industriele samenleving

Check jezelf

Waar legt de industriele revolutie de basis voor?

Het aspect zegt letterlijk dat zij in de westerse wereld de basis legde voor een industriele samenleving.

Waarover gaat de sociale kwestie?

Lange werkdagen, kinderarbeid en huisvesting zijn de onderwerpen van die discussie.

Waarmee hangt het moderne imperialisme samen?

Het kenmerkende aspect noemt die samenhang uitdrukkelijk.

Wat levert een kolonie aan de industrie in dit model?

De grondstoffen gaan naar de fabriek en de producten gaan terug, en daar zit de winst.

In jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

De begrippen uit deze les

industriele revolutie
De overgang naar productie met machines in fabrieken, die de basis legde voor een industriele samenleving.
modern imperialisme
De vorm van koloniale overheersing die samenhing met de industrialisatie en gericht was op grondstoffen, afzetmarkten en prestige.
sociale kwestie
De discussie over de armoede en de werkomstandigheden van arbeiders die bij de industrialisatie hoorden.

Overhoor deze begrippenAlle begrippen van dit vak

In het examen

De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak